ความร่วมมืออาเซียนด้านสาธารณสุข

Association of Southeast Asian Nations

ความรวมมือของอาเซียนดานสาธารณสุขสวนใหญในปจจุบันอยู่ภายใต้แผนงานการจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน (ASEAN Socio-Cultural Community Blueprint2009-2015) ใน 5 หัวข้อหลักได้แก่

  1. การส่งเสริมความม่ันคงและความปลอดภัยด้านอาหาร
  2. การเข้าถึงการดูแลสุขภาพและส่งเสริมการดำรงชีวิตที่มีสุขภาพสมบูรณ์
  3. การเพิ่มศักยภาพในการควบคุมโรคติดต่อ
  4. การรับประกันอาเซียนที่ปลอดยาเสพติด
  5. การสร้างรัฐที่พร้อมรับกับภัยพิบัติและประชาคมที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น

อย่างไรก็ดีความร่วมมืออาเซียนด้านสาธารณสุขมีความเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานในเรื่องอื่นๆภายใต้แผนงานการจัดตั้งประชาคมอีก 2 เสาหลักด้วยอาทิการจัดการภัยพิบัติและวิกฤตการณ์ภายใต้แผนงานการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความม่ันคงอาเซียน (ASEAN Political-Security Community Blueprint) และการไหลเวียนของสินค้า บริการการลงทุน และแรงงานฝีมือภายใต้แผนงานการจัดตั้งประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน (ASEAN Economic Community Blueprint)

ความร่วมมืออาเซียนด้านสาธารณสุขที่ผ่านมาได้ดำเนินการผ่านกลไกความร่วมมือ 3 ระดับ คือ

  1. การประชุมระดับรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียน (ASEAN Health Ministers’ Meeting : AHMM)ซึ่งล่าสุดประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม AHMM ครั้งที่ 11 เมื่อเดือนมิถุนายน 2555 ที่จ. ภูเก็ต
  2. การประชุมระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านการพัฒนาสาธารณสุข (Senior Official’s Meeting on Health Development : SOMHD) ซึ่งประเทศไทยได้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเพื่อกําหนดแผนงานของSOMHD ครั้งแรกเมื่อวันที่เดือนมีนาคม 2553 ที่ จ. เชียงใหม่และ
  3. การประชุมระดับคณะทำงาน /ผู้เชี่ยวชาญในด้านต่างๆ ได้แก่
  • โรคติดต่อ (ASEAN Experts Group on Communicable Diseases – AEGCD)
  • ความปลอดภัยของอาหาร (ASEAN Experts Group on Food Safety – AEGFS)
  • ความร่วมมือด้านเทคนิคเกี่ยวกับยา (ASEAN Working Group on Technical Cooperation in Pharmaceuticals – AWGTCP)
  • การเตรียมพร้อมและรับมือกับโรคระบาด (ASEAN Technical Working Group onPandemic Preparedness and Response – ATWGPPR)
  • การควบคุมยาสูบ (ASEAN Focal Points on Tobacco Control)
  • เอดส์ (ASEAN Task Force on AIDS – ATFOA)
  • สุขภาพจิต (ASEAN Task Force on Mental Health – AMT)
  • สุขภาพแม่และเด็ก (ASEAN Task Force on Maternal and Child Health – ATFMCH)
  • โรคไม่ติดต่อ (ASEAN Task Force on Non-communicable Disease – ATFNCD)
  • ASEAN Task Force on Traditional Medicine – ATFTM) 2

นอกจากนี้อาเซียนยังมีกลไกการหารือระดับรัฐมนตรีและเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านสาธารณสุขกับจีน และประเทศบวกสาม (จีน ญี่ปุ่น และเกาหลีใต้) ควบคู่ไปกับความร่วมมือภายในอาเซียนด้วยทั้งนี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุขอาเซียนและจีนได้ลงนามบันทึกความเข้าใจว่าด้วยความร่วมมือด้านสาธารณสุข ในระหว่างการประชุมรัฐมนตรีสาธารณสุขอาเซียน-จีน ครั้งที่ 4 เมื่อเดือนมิถุนายน 2555 ที่ จ. ภูเก็ต

ที่ผ่านมาประเทศไทยมีบทบาทที่แข็งขันในการผลักดันความร่วมมือหลายด้าน อาทิ

  1. การควบคุมโรคระบาด โดยเฉพาะในกรอบความร่วมมือเครือข่ายการฝึกอบรมเกี่ยวกับโรคระบาดภาคสนามกับประเทศบวกสาม (ASEAN +3 Field Epidemiology Training Network – FETN)ซึ่งประเทศไทยได้เสนอตัวที่จะทำหน้าที่ “Coordinating Office” สําหรับกรอบความร่วมมือนี้
  2. การประเมินผลกระทบด้านสุขภาพ (Health Impact Assessment – HIA) โดยประเทศไทยได้เป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง HIA ครั้งที่ 1 เมื่อเดือนกุมภาพันธ์ 2555 ที่จ. ภูเก็ต
  3. สุขภาพจิต โดยประเทศไทยดํารงตำแหน่งประธาน AMT ในปี 2555-2556
  4. การควบคุมยาสูบ โดยประเทศไทยเป็นผู้เสนอและผลักดันแนวคิด “Towards Smoke FreeASEAN Campaign” เมื่อปี 2554 ซึ่งได้มีพิธีเปิดตัวการรณรงค์เรื่องนี้เมื่อมีนาคม 2555 ที่สิงคโปร์