แผนงานการจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน

ASEAN Socio-Cultural Community Blueprint: ASCC Blueprint

บทนำ

  1. ผู้นําอาเซียนเห็นชอบต่อปฏิญญาอาเซียนคอนคอร์ดสอง (บาหลีคอนคอร์ดสอง) ที่บาหลีประเทศอินโดนีเซีย เมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2546 เพื่อจัดตั้งประชาคมอาเซียนในปี 2563 ประชาคมอาเซียนที่จัดตั้งขึ้นประกอบด้วย 3 เสาคือ ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียนและประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ซึ่งเกี่ยวข้องและส่งเสริมซึ่งกันและกันเพื่อวัตถุประสงค์ในการที่จะทําให้เกิดสันติภาพที่ยั่งยืนความมั่นคงและความเจริญรุ่งเรืองในภูมิภาค
  2. ที่ประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 12 เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2550 ที่เมืองเซบูประเทศฟิลิปปินส์ ผู้นําเน้นย้ำคํามั่นในเรื่องการเร่งรัดการจัดตั้งประชาคมอาเซียน ในปี 2558 โดยได้ลงนามในปฏิญญาเซบูว่าด้วยการเร่งรัดการจัดตั้งประชาคมอาเซียน ปี 2558
  3. ที่ประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 13 ที่ประเทศสิงคโปร์เมื่อวันที่20พฤศจิกายน 2550 ได้เห็นพ้องให้จัดทําแผนงานการจัดตั้งประชาคมสังคมและ1 วัฒนธรรมอาเซียนเพื่อรองรับการดําเนินมาตรการต่างๆ เพื่อส่งเสริมการจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน
  4. คุณลักษณะและองค์ประกอบของเอเอสซีซี

  5. ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน หรือ เอเอสซีซีมีเป้าหมายประการแรกที่จะทําให้เกิดประชาคมอาเซียนที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง และเป็นสังคมที่รับผิดชอบเพื่อก่อให้เกิดความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันและความเป็นเอกภาพในหมู่ประชาชาติและประชาชนอาเซียน โดยเสริมสร้างอัตลักษณ์ร่วมกัน สร้างสังคมที่เอื้ออาทรและแบ่งปัน ประชาชนมีส่วนร่วม โดยมีคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่และสวัสดิการของประชาชนดีขึ้น
  6. ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ตอบสนองต่อความต้องการของภูมิภาคในการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน โดยดําเนินกิจกรรมที่เน้นการให้ความสําคัญกับประชาชนและเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม เพื่อมุ่งไปสู่การ พัฒนาอย่างยั่งยืน ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนจะช่วยสนับสนุนการสร้างพื้นฐานที่แข็งแกร่งสําหรับความเข้าใจอันดี การเป็นเพื่อนบ้านที่ดีและการแบ่งปันความรับผิดชอบ
  7. ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ถูกกําหนดลักษณะโดยวัฒนธรรมที่ยืดหยุ่น ยึดมั่นในหลักการ มีความร่วมมือ มีความรับผิดชอบร่วมกันเพื่อส่งเสริมการพัฒนามนุษย์และสังคม เคารพในเสรีภาพขั้นพื้นฐาน ความเท่าเทียมทางเพศ การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนและการส่งเสริมความยุติธรรมทางสังคม2
  8. ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนเคารพในความแตกต่างทางวัฒนธรรมภาษาและศาสนาของประชาชนอาเซียน จึงได้เน้นคุณค่าร่วมกัน ท่ามกลางความเป็นเอกภาพในความหลากหลาย โดยปรับให้เข้ากับสถานการณ์โอกาส และสิ่งท่าทายในปัจจุบัน
  9. ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน ให้ความสําคัญกับมิติทางสังคมในเรื่องการลดช่องว่างการพัฒนา โดยขจัดความแตกต่างทางการพัฒนาระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
  10. ตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้น ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนครอบคลุมคุณลักษณะดังนี้ ก. การพัฒนามนุษย์ ข. การคุ้มครองและสวัสดิการสังคม ค. ความยุติธรรมและสิทธิ ง. ความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม จ. การสร้าง อัตลักษณ์อาเซียน ฉ. การลดช่องว่างการพัฒนา
  11. A. การพัฒนามนุษย์

  12. อาเซียนจะส่งเสริมความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน โดยประชาชนเข้าถึงโอกาสอย่างเที่ยงธรรมในการพัฒนามนุษย์โดยส่งเสริมและลงทุนในด้านการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิต การฝึกอบรมและการ เสริมสร้างขีดความสามารถ ส่งเสริมนวัตกรรมและการประกอบการ ส่งเสริมการใช้ภาษาอังกฤษ เทคโนโลยีสารสนเทศ วิทยาศาสตร์เชิงประยุกต์และเทคโนโลยีในการดําเนินกิจกรรมการพัฒนาทางด้านสังคมและเศรษฐกิจ
  13. A1. ให้ความสําคัญกับการศึกษา

  14. อาเซียนจะส่งเสริมความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชน โดยประชาชนเข้าถึงโอกาสอย่างเที่ยงธรรมในการพัฒนามนุษย์โดยส่งเสริมและลงทุนในด้านการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิต การฝึกอบรมและการ เสริมสร้างขีดความสามารถ ส่งเสริมนวัตกรรมและการประกอบการ ส่งเสริมการใช้ภาษาอังกฤษ เทคโนโลยีสารสนเทศ วิทยาศาสตร์เชิงประยุกต์และเทคโนโลยีในการดําเนินกิจกรรมการพัฒนาทางด้านสังคมและเศรษฐกิจ
    • มาตรการ:
      1. ประเทศสมาชิกอาเซียนเข้าถึงการศึกษาขั้นพื้นฐานภายในปี 2558 โดยขจัดการไม่รู้หนังสือและให้หลักประกันทางการศึกษาภาคบังคับอย่างเท่าเทียมกันทุกเพศ โดยเปิดโอกาสอย่างเท่าเทียม โดยไม่คํานึงถึง สถานะทางสังคม เชื้อชาติหรือชาติพันธุ์หรือความพิการ โดยมีเป้าหมายที่จะบรรลุร้อยละเจ็ดสิบภายในปี 2554
      2. ปรับปรุงคุณภาพและความเหมาะสมของการศึกษารวมทั้งการฝึกอบรมทางด้านเทคนิควิชาชีพและทักษะ ในการศึกษาในภูมิภาคอาเซียน โดยพัฒนาโครงการให้ความช่วยเหลือด้านวิชาการ รวมทั้งการฝึกอบรม ครูผู้สอนและจัดโครงการแลกเปลี่ยนเจ้าหน้าที่ด้านการศึกษาระดับสูงภายในปี 2552 โดยเฉพาะในประเทศกัมพูชาลาว พม่าและเวียดนาม -ซีแอลเอ็ม วี
      3. ทบทวนเป็นระยะในเรื่องโครงการให้ทุนของอาเซียน เพื่อให้ทุนการศึกษามีลักษณะสมเหตุสมผลและมีความสอดคล้องกัน เพื่อผลลัพธ์ที่ดีขึ้น
      4. ใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยีสารสนเทศในการส่งเสริมการศึกษา และการเรียนรู้ตลอดชีวิตโดยเฉพาะในกลุ่มที่ถูกละเลย โดยการเปิดกว้างการศึกษาทางไกลและการศึกษาทางอินเตอร์เน็ต
      5. ส่งเสริมการสร้างเครือข่ายทางด้านการศึกษาในทุกระดับ ระหว่างสถาบันการศึกษา และสานต่อการสร้างเครือข่ายระหว่างมหาวิทยาลัยส่งเสริมและสนับสนุนให้มีการแลกเปลี่ยนนักเรียนเจ้าหน้าที่ด้านการศึกษาและการมีปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้เชี่ยวชาญรวมทั้งจัดตั้งกลุ่มวิจัยระหว่างสถาบันการศึกษาขั้นสูงในอาเซียน โดยประสานความร่วมมืออย่างใกล้ชิดกับองค์การรัฐมนตรีศึกษาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (ซีมีโอ) และเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน (เอยูเอ็น)
      6. ส่งเสริมการเข้าถึงการศึกษาอย่างเท่าเทียม สําหรับสตรีและเด็กผู้หญิงและส่งเสริมการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีในเรื่องความละเอียดก่อนทางเพศในหลักสูตรการศึกษา
      7. เสริมสร้างการประสานงานกับองค์การระหว่างประเทศ และองค์การในระดับภูมิภาคทางด้านการศึกษา เพื่อเสริมสร้างคุณภาพของการศึกษาในภูมิภาค
      8. บรรจุเรื่องค่านิยมร่วมและมรดกทางวัฒนธรรมในหลักสูตร รวมทั้งพัฒนาสื่อการสอนในเรื่องดังกล่าวโดยเริ่มในปี 2551
      9. จัดทําหลักสูตรเกี่ยวกับอาเซียนศึกษาทั้งในระดับประถม มัธยมและการศึกษาขั้นสูง
      10. สานต่อโครงการพัฒนาผู้นําเยาวชนอาเซียนและโครงการใกล้เคียง ที่มีเป้าหมายเดียวกัน และส่งเสริมการสร้างเครือข่ายศิษย์เก่าโครงการเยาวชนอาเซียนเพื่อส่งเสริมความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน และความเข้าใจซึ่งกันและกัน
      11. สนับสนุนการเรียนภาษาของประเทศสมาชิกอาเซียน และส่งเสริมการแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญทางด้านภาษา
      12. จัดการแข่งขันกีฬาอาเซียนระดับมหาวิทยาลัย เยาวชนอาสาสมัครอาเซียนเพื่อสันติภาพ เกมส์คอมพิวเตอร์อาเซียน การแข่งโอลิมปิกวิทยาศาสตร์ อาเซียน เพื่อส่งเสริมการมีปฏิสัมพันธ์และความเข้าใจในหมู่เยาวชนของภูมิภาค
      13. สานต่อการดําเนินโครงการรางวัลเยาวชน อาทิรางวัลวันเยาวชนอาเซียน และโครงการสิบองค์กรเยาวชนที่ประสบความสําเร็จ (เทโยอาเซียน) เพื่อเป็นการแสดงการยอมรับบุคคลและองค์กรเยาวชนที่มีบทบาทช่วยส่งเสริมความคิดเกี่ยวกับอาเซียน และคุณค่าเกี่ยวกับอาเซียนในหมู่เยาวชนทั่วภูมิภาค
      14. ดําเนินการจัดตั้งกองทุนสําหรับเยาวชนอาเซียนเพื่อสนับสนุนโครงการและกิจกรรมต่างๆ ของเยาวชนในอาเซียน
      15. จัดตั้งเวทีเพื่อเสริมสร้างเครือข่ายและแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในเรื่องยุทธศาสตร์ และกลไกการพัฒนาเด็กและเยาวชนในอาเซียน
      16. แลกเปลี่ยนนักแสดงทางวัฒนธรรมและนักวิชาการระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนผ่านระบบการศึกษาเพื่อให้เข้าถึงมากขึ้นและมีความ เข้าใจในเรื่องความแตกต่างทางด้านวัฒนธรรมของประเทศสมาชิกอาเซียน
      17. ส่งเสริมให้มีทางเลือกในการศึกษาระดับสูงในประเทศสมาชิกอาเซียนผ่านโครงการหนึ่งหลักสูตรในต่างประเทศหรือหนึ่งปีในต่างประเทศ
      18. สนับสนุนให้ประชาชนในประเทศสมาชิกอาเซียนมีความเชี่ยวชาญภาษาอังกฤษ เพื่อให้สามารถติดต่อสื่อสารกันได้โดยตรงและสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมกับชุมชนนานาชาติ
      19. ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต
      20. ดําเนินการจัดตั้งตัวชี้วัดการพัฒนาเยาวชนอาเซียนเพื่อประเมินผลที่ได้รับและประสิทธิภาพของโครงการเยาวชนต่างๆ ในภูมิภาคเพื่อช่วยประเทศสมาชิกในการวางแผนกิจกรรมเยาวชนใหม่
      21. ส่งเสริมการพัฒนาเรื่องการดูแลเด็กเล็กโดยการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด ประสบการณ์และการเสริมสร้างขีดความสามารถ

    A2. การลงทุนในการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์

  15. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ส่งเสริมและพัฒนาศักยภาพทรัพยากรมนุษย์ของอาเซียน โดยดําเนินกิจกรรมเชิงยุทธศาสตร์และพัฒนาคุณสมบัติความสามารถการเตรียมความพร้อมที่ดีให้กับแรงงานอาเซียนเพื่อที่จะเอื้อต่อการรับมือกับประโยชน์และกับสิ่งท่าทายต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นจากการรวมตัวในภูมิภาคได้
    • มาตรการ:
      1. จัดทําการสํารวจในปี 2552และเสริมสร้างความแข็งแกร่งให้กับศูนย์การเรียนรู้ที่มีอยู่ในเรื่องการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ในภูมิภาคอาเซียน
      2. ส่งเสริมการใช้ภาษาอังกฤษเป็นภาษาทางธุรกิจระหว่างประเทศในสถานที่ทํางาน
      3. จัดทําการประเมินเพื่อกําหนดความต้องการการฝึกอบรมในอาเซียนโดยเฉพาะในประเทศกัมพูชา ลาว และเวียดนาม เพื่อร่วมกันจัดทําโครงการความร่วมมือทางด้านวิชาการสําหรับผู้ใช้แรงงาน
      4. ส่งเสริมทักษะทางด้านเทคโนโลยีสารสนเทศให้กับผู้ใช้แรงงานในอาเซียนโดยการจัดหลักสูตรหรือโครงการฝึกอบรมร่วมกัน
      5. จัดการฝึกอบรมทักษะเพื่อคํานึงถึงความแตกต่างทางเพศสําหรับผู้ฝึกในประเทศสมาชิกอาเซียน โดยเฉพาะประเทศกัมพูชาลาว พม่า และเวียดนาม ภายในปี 2553
      6. ออกแบบและดําเนินโครงการฝึกอบรมที่จะสนองตอบความต้องการของโรงงานอุตสาหกรรมที่มีมูลค่าเพิ่มสูง เพื่อช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันของอาเซียนในระดับโลก
      7. จัดทําแผนปฏิบัติงานความร่วมมือระดับภูมิภาคสําหรับการพัฒนาทักษะในสตรีเยาวชน และผู้พิการ
      8. จัดการแข่งขันด้านทักษะในอาเซียนเป็นประจําเพื่อสนับสนุนให้เกิดการพัฒนาในหมู่ผู้ใช้แรงงานในอาเซียนโดยเฉพาะความพยายามที่จะบรรลุมาตรฐานในเรื่องขีดความสามารถของภูมิภาค

    A3. ส่งเสริมการจ้างงานที่เหมาะสม

  16. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : เน้นส่งเสริมให้รวมหลักการการทํางานอย่างถูกต้องและเหมาะสมไว้ในวัฒนธรรมการทํางานของอาเซียนรวมถึงสุขภาพและความปลอดภัยในที่ทํางาน และทําให้เกิดความมั่นใจว่าการส่งเสริมการบริหารกิจการจะเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายการจ้างงานของอาเซียนเพื่อให้บรรลุผลตามยุทธศาสตร์การจ้างงาน
    • มาตรการ:
      1. เสริมสร้างขีดความสามารถของภาครัฐในการติดตามตลาดแรงงานและตัวชี้วัดทรัพยากรมนุษย์ และคิดค้นนโยบายรองรับผลกระทบต่อสังคม
      2. จัดทํากรอบด้านทักษะระดับชาติเพื่อนําไปสู้การยอมรับทักษะในระดับอาเซียน
      3. พยายามจัดตั้งเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญด้านอุตสาหกรรมในอาเซียน เพื่อส่งเสริมความสัมพันธ์ระหว่างอุตสาหกรรมที่แข็งแกร่ง มีความกลมกลืน มีผลผลิตมากขึ้นและมีงานที่ดีภายในปี 2553
      4. ดําเนินการตามแผนปฏิบัติการในเรื่องความปลอดภัยในวิชาชีพและกรอบสุขภาพในระดับชาติสําหรับอาเซียนตามที่ได้รับการยืนยันโดยอาเซียน-โอชเน็ต

    A4. ส่งเสริมเทคโนโลยีสารสนเทศ (ไอซีที)

  17. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: เน้นการดําเนินโครงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ที่ส่งเสริมการปฏิบัติตามข้อริเริ่มของภูมิภาคด้านไอซีที:
    • มาตรการ:
      1. ดําเนินโครงการเสริมสร้างขีดความสามารถ เพื่อเพิ่มพูนความรู้ด้านไอซีทีในอาเซียน โดยเฉพาะในกลุ่มสตรีเด็กผู้สูงวัยและผู้พิการ
      2. ส่งเสริมการใช้ไอซีทีในเชิงบวกโดยเฉพาะอินเตอร์เน็ต
      3. สนับสนุนการใช้ไอซีทีในทุกระดับการศึกษา
      4. ริเริ่มการเริ่มใช้ไอซีทีในโรงเรียนประถมให้เร็วขึ้น
      5. ส่งเสริมการใช้ไอซีทีเพื่อสนับสนุนการเรียนรู้ทางอินเตอร์เน็ต
      6. พัฒนาผู้ใช้แรงงานและกําลังคนเพื่อการมีวิชาชีพและความชํานาญทางด้านไอซีที

    A5. การอํานวยความสะดวกในการเข้าถึงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเชิงประยุกต์

  18. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : พัฒนานโยบายและกลไกเพื่อสนับสนุนความร่วมมือในด้านการวิจัยการพัฒนาทางด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการถ่ายทอดเทคโนโลยีรวมทั้งในเชิงพาณิชย์ การจัดตั้งเครือข่ายสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโดยการมีส่วนร่วมของภาคเอกชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
    • มาตรการ:
      1. จัดตั้งเครือข่ายศูนย์การเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมความร่วมมือและแลกเปลี่ยนการใช้ประโยชน์จากงานวิจัยการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการค่า และการวิจัยร่วมกันและการพัฒนาทางด้านเทคโนโลยีภายในปี 2554
      2. เสริมสร้างการทําวิจัยร่วมกันและการพัฒนาเทคโนโลยีสารสนเทศเชิงประยุกต์เพื่อการเสริมสร้างให้ประชาคมมีความกินดีอยู่ดี
      3. อํานวยความสะดวกในเรื่องการแลกเปลี่ยนและเคลื่อนย้ายนักวิทยาศาสตร์และนักวิจัยจากสถาบันทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีทั้งของภาครัฐและเอกชน โดยให้สอดคล้องกับกฎหมายกฎระเบียบและนโยบายระดับชาติ
      4. จัดตั้งพันธมิตรทางยุทธศาสตร์ร่วมกับภาคเอกชนเพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านการวิจัยและการพัฒนา รวมทั้งการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการค่า
      5. ให้ทุนการศึกษาในอาเซียนเพื่อสนับสนุนสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเสมือนจริงอาเซียน(เอวิสท์) และกิจกรรมทางด้านวิทยาศาสตร์อื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง
      6. เพิ่มการตระหนักรับรู้ในเรื่องวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีเชิงประยุกต์เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน จัดทําตัวชี้วัดทางวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีเพื่อให้ผู้วางแผนด้านเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมใช้ประโยชน์ในการพัฒนายุทธศาสตร์ทางด้านทรัพยากรมนุษย์
      7. ส่งเสริมและสนับสนุนการใช้ประโยชน์เครือข่ายทางด้านวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีอาเซียน และเครือข่ายวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีอื่นๆ
      8. ส่งเสริมการพัฒนาการใช้และการแลกเปลี่ยนการใช้ระบบดิจิตอลในประเทศสมาชิกอาเซียน

    A6. เสริมสร้างทักษะในการประกอบการสําหรับสตรีเยาวชน ผู้สูงอายุและผู้พิการ

  19. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : เน้นส่งเสริมการมีส่วนร่วมของสตรีเยาวชนผู้สูงอายุผู้พิการ กลุ่มผู้ด่อยโอกาส และกลุ่มชายขอบในกําลังแรงงานที่มีผลผลิตโดยการฝึกอบรมการฝีมือเพื่อปรับปรุงคุณภาพความเป็นอยู่ ซึ่งจะช่วยส่งเสริมการพัฒนาชาติและการรวมตัวทางเศรษฐกิจของอาเซียน
    • มาตรการ:
      1. จัดตั้งเวทีอาเซียนด้านผู้ประกอบการเยาวชน ภายใต้กรอบความร่วมมือรายสาขาด้านแรงงาน เยาวชน การศึกษา ภายในปี 2552
      2. จัดตั้งเครือข่ายผู้ประกอบการสตรี ภายในปี 2553 และเสริมบรรยากาศสําหรับผู้ประกอบการสตรีในภูมิภาค รวมทั้งการเข้าถึงเงินกู้/สินเชื่อรายย่อยไร้หลักประกัน เทคโนโลยีการฝีกอบรมการตลาดและการให้บริการการคุ้มครองทางสังคม
      3. สร้างเครือข่ายผู้เชี่ยวชาญในเรื่องการประกอบการ โดยเฉพาะในการฝึกอบรมทางด้านทักษะสําหรับเด็กที่ออกจากโรงเรียน ผู้สูงอายุและผู้พิการ ภายในปี 2553

    A7. พัฒนาสมรรถภาพของระบบราชการ

  20. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : เน้นการจัดตั้งระบบราชการที่มีประสิทธิภาพโปร่งใส มีความรับผิดชอบและมีความน่าเชื่อถือโดยการเพิ่มขีดความสามารถของทรัพยากรบุคคลในระบบราชการของอาเซียน และเพิ่มความร่วมมือระหว่างรัฐสมาชิกอาเซียน:
    • มาตรการ:
      1. พัฒนายุทธศาสตร์เพื่อดําเนินการตามแผนปฏิบัติการการประชุมอาเซียนว่าด้วยกิจการด้านพลเรือน (เอซีซีเอสเอ็ม) (2551-2555) ภายในปี 2552
      2. ให้เอซีซีเอสเอ็มสนับสนุนการประสานงานในอาเซียนเพื่อให้ระบบราชการมีประสิทธิภาพ มีความรับผิดชอบต่อสาธารณชนและมีธรรมาภิบาลรวมทั้งสนับสนุนการจัดการประชุมเชิงปฏิบัติการในด้านเหล้านี้ประจําทุกปีโดยให้เริ่มตั้งแต่ปี 2551
      3. เสริมสร้างขีดความสามารถของศูนย์ทรัพยากรอาเซียนภายใต้เอซีซีเอสเอ็มเพื่อพัฒนาและจัดโครงการฝึกอบรมเพื่อช่วยประเทศสมาชิกอาเซียน
      4. พัฒนากลุ่มผู้เชี่ยวชาญและผู้ฝึกเพื่อเป็นทรัพยากรบุคคลในโครงการฝึกอบรมและเสริมสร้างขีดความสามารถของพลเรือน
      5. พัฒนาคู่มือและหลักสูตรให้เหมาะสมสําหรับเพศและการพัฒนา และหลักจริยธรรมและธรรมาภิบาล สําหรับการแลกเปลี่ยนระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
      6. พัฒนาและจัดโครงการฝึกอบรมโดยเน้นการเสริมสร้างขีดความสามารถเพื่อแลกเปลี่ยนกันในระบบราชการอาเซียนภายใต้การประชุมอาเซียนว่าด้วยกิจการด้านพลเรือน
      7. กระชับความร่วมมือในการประสานงานเพื่อบรรลุการพัฒนาพลเรือนที่มีประสิทธิภาพ ประสิทธิผล มีความสามารถ น่าเชื่อถือและตอบสนองต่อระบบราชการในอาเซียน โดยดําเนินผ่านกิจกรรมของศูนย์ทรัพยากรอาเซียนต่างๆ (เออาซี) กรอบความร่วมมือรายสาขา และกิจกรรมระดับภูมิภาคที่สนับสนุนการดําเนินการสาขาความสําคัญของเอซีซีเอสเอ็ม
      8. จัดทํานโยบายและโครงการภายใต้การรณรงค์ที่ยั่งยืนในระบบราชการเพื่อให้แผนงานเอซีซีเอสเอ็ม (2551-2555) บรรลุผลสําเร็จ ส่งเสริมความโปร่งใส ความซื่อสัตย์คํานึงถึงสิ่งแวดล้อม เคารพหลักสิทธิมนุษยชนและความเท่าเทียมทางเพศใส่ใจและปฏิบัติอย่างเป็นพิเศษต่อคนยากไร่รวมถึงให้ข้าราชการอาเซียนผู้ซึ่งควรจะเป็นผู้นําและผู้ให้การสนับสนุนเป้าหมายของเอเอสซีซี
      9. เพิ่มและจัดตั้งกลไกเพื่อการบริการสาธารณะที่มีประสิทธิภาพ รวมทั้งมาตรฐานการบริการ ปฏิกิริยาจากประชาชน และระบบจัดอันดับแสดงฐานะการผลิต
      10. ขยายบทบาทของประชาสังคมและกลุ่มประชาชน ในหลักจริยธรรมและธรรมาภิบาล

    B. การคุ้มครองและสวัสดิการสังคม

  21. อาเซียนมีพันธกรณีในการส่งเสริมความเป็นอยู่และคุณภาพชีวิตที่ดีของประชาชนโดยลดความยากจนและส่งเสริมการคุ้มครองและสวัสดิการสังคมการสร้างสภาพแวดล้อมที่มั่นคง ปลอดภัย และปลอดยาเสพติด การเตรียมความพร้อมเรื่องภัยพิบัติและการจัดการกับข้อกังวลเกี่ยวกับการพัฒนาสุขภาพ
  22. B1. การขจัดความยากจน

  23. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : เน้นการแก้ไขปัญหาความเหลื่อมล้ําในด้านสังคมและเศรษฐกิจระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน รวมถึงการบรรลุเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ (เอ็มดีจี) ของสหประชาชาติในด้านการกําจัดความยากจนและความหิวโหย
    • มาตรการ:
      1. พัฒนาและดําเนินตามแผนงานอาเซียนเพื่อบรรลุเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษของสหประชาชาติโดยหารือกับกรอบสาขาความร่วมมือต่างๆ เพื่อจะกําหนดและขยายความร่วมมือทางวิชาการในการลดความยากจน
      2. สนับสนุนข้อริเริ่มที่ขับเคลื่อนโดยประเทศสมาชิกอาเซียนในการลดความยากจนเพื่อนําไปสู้การลดช่องว่างทางการพัฒนาระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
      3. เพิ่มความพยายามในการดําเนินโครงการที่เกี่ยวข้องกับการขจัดความยากจน โดยเฉพาะในด้านโครงสร้างพื้นฐานในชนบท แหล่งน้ําสุขาภิบาล ภายใต้ข้อริเริ่มเพื่อการรวมตัวของอาเซียน และกรอบความร่วมมือในอนุภูมิภาคอื่นๆ
      4. ปรับปรุงขีดความสามารถของอาเซียนในการประเมินความยากจนอย่างง่ายและสามารถปฏิบัติได้และติดตามกลยุทธ์ในการลดความยากจนภายใต้ระบบที่มีค่ากําหนดโดยครอบคลุมให้มากที่สุด
      5. ให้ความช่วยเหลือครอบครัวที่ยากจนด้วยระบบสนับสนุนที่เหมาะสมเพื่อให้คนเหล่านั้นพึ่งพาตนเองได้
      6. กระชับความร่วมมือของอาเซียนในด้านเงินทุนกู้ยืมขนาดเล็กรวมทั้งกระชับความร่วมมือและเครือข่ายระหว่างสถาบันด้านการเงินในพื้นที่ยากจนโดยคํานึงถึงค่านิยมและประเพณีท้องถิ่นรวมทั้งการรับมือกับปัญหาความยากจนในกลุ่มสตรี
      7. พยายามจัดตั้งธนาคารข้อมูลอาเซียนในเรื่องความยากจนและโครงการลดความยากจนโดยแบ่งปันข้อมูลระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
      8. สานต่อการแลกเปลี่ยนประสบการณ์และแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดโดยการจัดสัมมนาและสัมมนาเชิงปฏิบัติการในเรื่องการลดความยากจนเป็นประจําในประเทศสมาชิกอาเซียนและประเทศคู่เจรจา
      9. จัดตั้งเครือข่ายอาเซียนด้านการพัฒนาครอบครัว
      10. สนับสนุนขบวนการอาสาสมัครชนบทและให้มีการแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญเยาวชนวิชาชีพด้านการพัฒนาชนบทในอาเซียน

    B2. เครือข่ายความปลอดภัยทางสังคมและความคุ้มกันจากผลกระทบด้านลบจากการรวมตัวอาเซียนและโลกาภิวัตน์

  24. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ให้ความมั่นใจว่าประชาชนอาเซียนทุกคนได้รับสวัสดิการสังคมและการคุ้มกันจากผลกระทบเชิงลบจากโลกาภิวัตน์และการรวมตัว โดยพัฒนาคุณภาพ ความครอบคลุม และความยั่งยืนของการคุ้มครองทางสังคม และเพิ่มความสามารถในการจัดการความเสี่ยงทางด้านสังคม
    • มาตรการ:
      1. จัดการสํารวจระบอบการปกป้องทางด้านสังคมที่มีอยู่ในอาเซียน
      2. ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในเรื่องระบบความมั่นคงทางด้านสังคม
      3. ให้มีเรื่องการป้องกันทางด้านสังคมในความร่วมมืออาเซียนในด้านแนวปฏิบัติที่เกี่ยวกับแรงงาน
      4. พิจารณาความเป็นไปได้ในการจัดตั้งระบบประกันสังคมที่จะครอบคลุมแรงงานอย่างไม่เป็นทางการ
      5. จัดตั้งเครือข่ายหน่วยงานที่ทําหน้าที่ดูแลสังคมในการส่งเสริมการกินดีอยู่ดีและชีวิตความเป็นอยู่ของคนจน คนด้อยโอกาส คนที่ถูกละเลยและคนที่ถูกเอาเปรียบที่ได้รับผลกระทบจากกระบวนการรวมตัวและโลกาภิวัตน์
      6. ศึกษากลไกการจัดการความเสี่ยงจากภัยพิบัติทางด้านเกษตร ป่าไม้และประมง
      7. จัดทําวิจัยในเรื่องผลกระทบที่เกิดจากการรวมตัวทางเศรษฐกิจและโลกาภิวัตน์ในมุมมองทางเพศที่เกี่ยวข้องเพื่อเตรียมการในมาตรการที่แต่ละเพศจะมีส่วนร่วมอย่างเหมาะสม
      8. ดําเนินการที่เหมาะสมและออกมาตรการป้องกันการใช้อินเตอร์เน็ตในทางที่ผิดและการกระทําอนาจารต่อผู้หญิง เด็กและกลุ่มอื่นๆ
      9. ดําเนินการที่เหมาะสมและออกมาตรการป้องกันการใช้อินเตอร์เน็ตในการก่อกวนสังคม สร้างความเกลียด การแบ่งแยกและการไม่ยอมรับความคิดที่แตกต่าง
      10. กระชับความร่วมมือของอาเซียนในการปกป้องแรงงานย้ายถิ่นฐานที่เป็นสตรี

    B3. ส่งเสริมความมั่นคงและความปลอดภัยด้านอาหาร

  25. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ให้ความมั่นใจว่าประชาชนอาเซียนทุกคนมีอาหารเพียงพอตลอดเวลาและให้ความมั่นใจในความปลอดภัยด้านอาหารในรัฐสมาชิกอาเซียน
    • มาตรการ:
      1. ปรับกฎระเบียบทางด้านความมั่นคงทางอาหารระดับชาติให้เข้ากับมาตรฐานระดับนานาชาติที่ได้รับการยอมรับ รวมทั้งมาตรการการกักกันและการตรวจสอบสําหรับการเคลื่อนย้ายพืชและสัตว์และผลผลิตที่ทําจากพืชและสัตว์
      2. เสริมสร้างงานภายใต้คณะทํางานผู้ประสานงานเรื่องความมั่นคงด้านอาหารเพื่อประสานงานกับหน่วยงานหลักและหน่วยงานย่อยด้านอาหารของอาเซียนได้ดีขึ้นรวมทั้งการปฏิบัติแผนงานต่างๆ
      3. ส่งเสริมให้ผู้ผลิตทุกระดับผลิตอาหารที่ปลอดภัยและดีต่อสุขภาพ
      4. จัดทํากรอบกฎหมายในด้านอาหารที่เป็นแบบอย่างและเสริมสร้างการตรวจสอบอาหาร ระบบการออกใบรับรอง ตั้งแต่ทุ่งนาถึงโต๊ะอาหารในประเทศสมาชิกอาเซียน
      5. สร้างเครือข่ายของห้องปฏิบัติการด้านอาหารที่มีประสิทธิภาพของประเทศสมาชิกอาเซียนเพื่ออํานวยความสะดวก ในการแลกเปลี่ยนข่าวสาร ข้อมูล การค้นหาประสบการณ์ แนวปฏิบัติการที่ดีที่สุดที่เกี่ยวกับห้องปฏิบัติการด้านอาหาร และเทคโนโลยีใหม่ๆ
      6. เสริมสร้างขีดความสามารถของประเทศสมาชิกอาเซียนในการวิเคราะห์เรื่องความเสี่ยง
      7. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมและบทบาทของผู้บริโภคในด้านความปลอดภัยอาหาร
      8. ส่งเสริมบทบาทของคณะกรรมการการสํารองอาหารเพื่อความมั่นคงของอาเซียน (เอเอฟเอสอาบี ) รวมทั้งเพิ่มการสํารองอาหารหลักในภูมิภาค
      9. เสริมสร้างความร่วมมือกับสถาบันทั้งในระดับภูมิภาคและระดับนานาชาติและองค์กรเอกชนเพื่อประกันความมั่นคงทางอาหารในภูมิภาค
      10. จัดตั้งเครือข่ายเพื่อส่งเสริมความร่วมมือการค่าอาหารทั้งในและนอกอาเซียนเพื่อความมั่นคงในการแจกจ่ายอาหารในภูมิภาค
      11. สร้างหลักประกันให้มีอาหารตลอดเวลาสําหรับประชาชนอาเซียน
      12. สนับสนุนให้ใช้เทคโนโลยีที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมในการปลูกและผลิตอาหาร
      13. ปรับปรุงคุณภาพของระบบการตรวจสอบคุณภาพและประสิทธิภาพในการรับมือกับโรคที่ติดจากอาหารและการระบาดของโรคอาหารเป็นพิษโดยให้้มีการแบ่งปันข้อมูลและแลกเปลี่ยนความเชี่ยวชาญ
      14. ส่งเสริมการสนับสนุนให้ผู้ผลิตผลิตอาหารที่ปลอดภัยและดีต่อสุขภาพผ่านทางการศึกษาและการสื่อสารไปยังกลุ่มชุมชนเพื่อให้เป็นกําลังที่จะสนับสนุนอาหารปลอดภัย
      15. หาโอกาสจัดการหารือ การประชุม เพื่อประสานความร่วมมือระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพื่อให้ช่วยส่งเสริมความมั่นคงและความปลอดภัยด้านอาหาร
      16. บูรณาการมาตรการดังกล่าวข้างต้นเข้าไว้ในแผนปฏิบัติการอย่างครอบคลุมโดยมีเป้าหมายในการปรับปรุงอาหารให้ดีต่อสุขภาพมากขึ้น

    B4. การเข้าถึงการดูแลสุขภาพและส่งเสริมการดํารงชีวิตที่มีสุขภาพ

  26. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : เน้นการเข้าถึงการรักษาสุขภาพการบริการทางการแพทย์ และยาที่เพียงพอและราคาถูก และส่งเสริมให้ประชาชนอาเซียนดํารงชีวิตที่มีสุขภาพสมบูรณ์
    • มาตรการ:
      1. ส่งเสริมการลงทุนในเรื่องการปรับปรุงโครงสร้างการดูแลสุขภาพขั้นพื้นฐานอย่างมีเหตุผล เพื่อเป็นหลักประกันทางด้านการเงินและสังคมสําหรับคนยากจนและคนที่ไม่ได้รับโอกาสทางด้านสังคมให้สามารถเข้าถึงการรับการบริการและบรรลุเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษที่เกี่ยวกับทางด้านสุขภาพได้มากขึ้น
      2. ส่งเสริมข่าวสาร การศึกษาและการดําเนินกิจกรรมเพื่อสุขภาพสําหรับสาธารณชนเพื่อส่งเสริมการใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพที่ดีและเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม เช่น การรับประทานอาหาร การออกกําลังกาย และการรักษาสุขภาพจิต ให้มีลักษณะที่เข้าถึงง่าย ราคาถูกและมีความยั่งยืน
      3. ใช้ยุทธศาสตร์เพื่อเสริมสร้างการจัดการกับความเสี่ยงแบบบูรณาการและส่งเสริมการใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพที่ดีเพื่อปรับเปลี่ยนพฤติกรรม
      4. จัดทําและรับรองกรอบความร่วมมือสําหรับอาหารและเครื่องดื่มที่ไม่เป็นผลดีต่อสุขภาพ รวมทั้งเครื่องดื่มประเภทสุราในลักษณะเดียวกับกรอบอนุสัญญาว่าด้วยการควบคุมยาสูบ (เอฟซีทีซี)
      5. ส่งเสริมการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับผลกระทบนโยบายการค่าระดับภูมิภาคและระดับโลกและการรวมตัวทางด้านเศรษฐกิจในเรื่องสุขภาพและจัดทํายุทธศาสตร์เพื่อที่จะลดผลกระทบในทางลบโดยการจัดสัมมนาและสัมมนาเชิงปฏิบัติการในระดับภูมิภาค แลกเปลี่ยนผลการศึกษาและเอกสารทางด้านวิชาการ
      6. จัดทํายุทธศาสตร์สําหรับอาเซียนในการเสริมสร้างขีดความสามารถและการแข่งขันในด้านสินค่าและบริการที่เกี่ยวกับสุขภาพ รวมทั้งสาขาทางด้านเภสัชกรรม
      7. จัดให้มีการวิจัยและการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ข้ามประเทศในการส่งเสริมการบูรณาการด้านความปลอดภัย และประสิทธิผลของยาแผนโบราณและการแพทย์ทางเลือกเข้าไปในระบบการดูแลสุขภาพระดับชาติและในระดับอื่นๆ
      8. ส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีชีวภาพ เทคโนโลยีเกี่ยวกับอาหาร และนาโนเทคโนโลยี เพื่อช่วยการใช้ทรัพยากรชีวภาพอย่างยั่งยืน รวมทั้งการออกแบบการผลิตและการจัดส่งยาหรือผลิตภัณฑ์อื่นๆ
      9. ส่งเสริมโครงการพัฒนาระบบสารสนเทศสาธารณสุข (อี-เฮลท์) เพื่อเผยแพร่ข้อมูลที่เหมาะสม เที่ยงตรงและสมบูรณ์เพื่อประโยชน์ต่อสุขภาพของสาธารณชนอย่างทันเวลา
      10. ส่งเสริมการประสานงานในเรื่องการวิจัยและการพัฒนาเกี่ยวกับสุขภาพการใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพ รวมทั้งปัจจัยความเสี่ยงของการเกิดโรคไม่ติดต่อในประเทศสมาชิกอาเซียน
      11. ส่งเสริมการแบ่งปันแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในการปรับปรุงการเข้าถึงผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพรวมทั้งยาสําหรับประชาชนในอาเซียน
      12. จัดหาแรงจูงใจและสภาพการทํางานที่ดีเพื่อเป็นหลักประกันในการทํางานของเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลด้านสุขภาพในภูมิภาค ในการร่วมกับองค์กรอนามัยโลกและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพัฒนาแนวปฏิบัติที่ยุติธรรมในการคัดเลือกเจ้าหน้าที่ด้านสาธารณสุขในระดับสากลเพื่อแก้ปัญหาการขาดแคลนเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลสุขภาพทั่วโลก
      13. ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพ ยา การศึกษาด้านกายภาพและสุขภาพเพื่อให้เกิดการแบ่งปันความรู้และประสบการณ์
      14. ส่งเสริมการเป็นหุ้นส่วนระหว่างภาครัฐและภาคเอกชน เสริมสร้างบทบาทหน้าที่ของชุมชนและนโยบายประเด็นอ่อนไหวด้านเพศ เพื่อการปรับปรุงมาตรฐานด้านสุขภาพของชุมชน
      15. ส่งเสริมโครงการเสริมสร้างขีดความสามารถ เช่น การปรับปรุงประสิทธิภาพการบริหารจัดการด้านเภสัชกรรม จัดให้มีหลักสูตรการฝึกอบรมและแลกเปลี่ยนประสบการณ์ด้านการวิจัยในเรื่องเสถียรภาพสภาพพร้อมใช้ทางชีวภาพ ชีวสมมูล การศึกษาทางคลินิก การให้กระบวนการผลิตและวิธีการวิเคราะห์
      16. จัดตั้งและคงไว้ซึ่งระบบการตรวจสอบด้านโภชนาการในอาเซียน
      17. ส่งเสริมการเผยแพร่แนวปฏิบัติที่ดีที่สุดเพื่อปรับปรุงการเข้าถึงการดูแลสุขภาพขั้นพื้นฐานในกลุ่มเสี่ยง หรือกลุ่มที่มีโอกาสติดเชื้อได้ง่าย ให้ความสําคัญกับโรคเบาหวาน โรคหัวใจ โรคมะเร็ง และความพิการผ่านการจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการ การจัดสัมมนาและแลกเปลี่ยนการเยือนระหว่างประเทศสมาชิก
      18. ส่งเสริมให้ผู้บริโภคเป็นผู้มีส่วนร่วมในเรื่องการดูแลสุขภาพ โดยผู้บริโภคจะได้รับทางเลือกที่ได้รับประโยชน์มากที่สุดและมีความเสี่ยงน้อยที่สุดในการใช้ยาแผนโบราณและการแพทย์ทางเลือก
      19. ส่งเสริมให้ผู้กําหนดนโยบายเร่งรัดการดําเนินการเพื่อเพิ่มการเข้าถึงข้อมูลสุขภาพด้านเพศและการเจริญพันธุ์ และการให้บริการด้านสุขภาพอย่างเป็นมิตร และให้ความรู้แก่สังคมโดยเฉพาะผู้ปกครองและวัยรุ่นในเรื่องการเจริญพันธุ์และสุขภาพทางเพศ
      20. จัดทําโครงการและปรับปรุงระบบการตรวจสอบโรคไม่ติดต่อ เช่นโรคเบาหวาน โรคหัวใจ โรคมะเร็ง ซึ่งกลายเป็นโรคที่พบบ่อยขึ้นในชุมชนเนื่องจากการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมการใช้ชีวิต
      21. เสริมสร้างเครือข่ายด้านสุขภาพที่มีอยู่เดิมในประเทศสมาชิกอาเซียนเพื่อผลักดันให้เกิดความสําเร็จในเรื่องของการเข้าถึงการบริการด้านสุขภาพและการส่งเสริมพฤติกรรมการใช้ชีวิตอย่างมีสุขภาพดี โดยแลกเปลี่ยนความรู้ เทคโนโลยี นวัตกรรมเพื่อความร่วมมือและการพัฒนาอย่างยั่งยืนสืบต่อไป
      22. ส่งเสริมการใช้ยาอย่างมีเหตุผล โดยเฉพาะการสั่งยาปฏิชีวนะ
      23. แลกเปลี่ยนข้อมูลและประสบการณ์เรื่องการควบคุมราคายาเพื่อการเข้าถึงยาที่จําเป็นในประเทศสมาชิกอาเซียน
      24. ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในเรื่องการจัดการและกําหนดนโยบายด้านสาธารณสุข

    B5. การเพิ่มศักยภาพในการควบคุมโรคติดต่อ

  27. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: เสริมสร้างความพร้อมและประสิทธิภาพในระดับภูมิภาค โดยบูรณาการแนวทางการป้องกันการเฝ้าระวัง ควบคุม และการสนองตอบที่ทันเวลาเพื่อแก้ป้ญหาโรคติดต่อและโรคติดเชื้ออุบัติใหม่
    • มาตรการ:
      1. เสริมสร้างความเข็มแข็งและพัฒนาความตกลงความร่วมมือระดับภูมิภาค โดยบูรณาการแนวทางการป้องกัน การควบคุม การเตรียมความพร้อมเรื่องโรคติดเชื้ออุบัติใหม่ โดยให้เป็นไปตามกฎระเบียบระหว่างประเทศว่าด้วยเรื่องสุขภาพ ปี 2548 และยุทธศาสตร์เอเชีย-แปซิฟิก สําหรับโรคติดต่ออุบัติใหม่ (แอปเซด)
      2. จัดตั้ง เสริมสร้างและคงไว้ซึ่งระบบการสนับสนุนระดับภูมิภาคและสร้างเครือข่ายเพื่อลดช่องว่างระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในการรับมือกับโรคติดเชื้ออุบัติใหม่และโรคติดต่ออื่นๆ
      3. สร้างหลักประกันว่าคลังของยาต้านไวรัสและอุปกรณ์ป้องกันส่วนบุคคล (พีพีอี ) จะถูกเก็บรักษาไว้ในระดับภูมิภาคสําหรับประเทศสมาชิกอาเซียนเพื่อเตรียมความพร้อมอย่างทันท้วงทีในกรณีเกิดการระบาดของไข้หวัด
      4. ลดผลกระทบจากการแพร่กระจายและการระบาดของโรคติดเชื้อเอชไอวี โดยให้สอดคล้องกับเป้าหมายการพัฒนาแห่งสหัสวรรษ การประชุมสมัชชาสหประชาชาติสมัยพิเศษว่าด้วยเรื่องโรคเอชไอวีและโรคเอดส์พันธกรณี อาเซียนว่าด้วยเรื่องเอชไอวีและเอดส์และแผนงานอาเซียนว่าด้วยเอชไอวีและโรคเอดส์ระยะที่ 3
      5. ปรับปรุงให้สามารถเข้าถึงการดูแลรักษาด้วยยาต้านไวรัสเอชไอวีที่สามารถซื้อหาได้และการรับการรักษาโรคติดเชื้อฉวยโอกาส รวมทั้งสารเคมีในการวินิจฉัยโรค
      6. จัดทําโครงการเพื่อปรับปรุงการเฝ้าดูการติดเชื้อเอชไอวีระยะสอง(ปัจจัยเสี่ยงและพฤติกรรม ) และส่งเสริมการเผยแพร่ข้อมูลและประสบการณ์ในหมู่ประเทศสมาชิกอาเซียน
      7. ส่งเสริมการเผยแพร่แนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในการปรับปรุงการเข้าถึงการดูแลรักษาเบื้องต้นในกลุ่มบุคคลที่มีความเสี่ยงและกลุ่มที่ติดเชื้อได้ง่ายโดยเฉพาะโรคเอชไอวีและโรคเอดส์ โรคมาลาเรีย โรคไข้เลือดออกโรควัณโรค และโรคติดเชื้ออุบัติใหม่ โดยจัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการและแลกเปลี่ยนการเยือนระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
      8. เสริมสร้างความชํานาญทางคลินิกในภูมิภาคผ่านเครือข่ายองค์กรผู้เชี่ยวชาญ สถาบันวิจัยระดับภูมิภาคและการแลกเปลี่ยนความชํานาญและการแบ่งปันข้อมูล
      9. เสริมสร้างความร่วมมือโดยการแบ่งปันข้อมูลและประสบการณ์เพื่อป้องกันและควบคุมโรคติดเชื้อที่เกี่ยวข้องกับภาวะโรคร่อน การเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศ และภัยพิบัติที่เกิดขึ้นทั้งจากธรรมชาติหรือจากมนุษย์
      10. จัดการกับเรื่องน้ําสะอาด การปลอดเชื้อ ระบบสุขาภิบาล การจัดการของเสีย ที่มีส่วนทําให้เกิดโรคติดเชื้อ
      11. กระชับความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในเรื่องการติดตามผู้ติดโรคและระบบกักกัน
      12. เสริมสร้างและรักษาระบบการเฝ้าระวังโรคติดเชื้อ เช่น โรคเอชไอวีหรือโรคเอดส์โรคมาลาเรีย โรคไข้เลือดออก โรควัณโรค และ
      13. ส่งเสริมการประสานงานในการวิจัยและพัฒนาทางด้านผลิตภัณฑ์เพื่อสุขภาพโดยเฉพาะยาชนิดใหม่สําหรับโรคติดต่อรวมทั้งโรคที่ไม่ได้รับความสนใจที่พบได้ทั่วไปในประเทศสมาชิกอาเซียน

    B6. รับประกันอาเซียนที่ปลอดยาเสพติด

  28. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ลดการเสพยาเสพติดที่ผิดกฎหมายในหมู่ประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะในกลุ่มนักเรียน เยาวชน และกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูง โดยเน้นมาตรการป้องกันและส่งเสริมการเข้าถึงวิธีการรักษา การฟื้นฟูเพื่อกลับเข้าสู้สังคมอีกครั้ง และการบริการหลังการบําบัดเพื่อให้กลับเข้าสู้สังคมอย่างเต็มที่โดยความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชนและองค์กรภาคประชาสังคม
    • มาตรการ:
      1. จัดทําและดําเนินโครงการป้องกันการใช้ยาเสพติดและโครงการควบคุมการใช้ยาเสพติดในทางที่ผิดในครอบครัว โรงเรียน สถานที่ทํางานและชุมชน
      2. ส่งเสริมการตระหนักรับรู้และปฏิกิริยาทางสังคมโดยสนับสนุนในเรื่องการต่อต้านภัยร้ายและอันตรายของยาเสพติด
      3. ลดการใช้ยาเสพติดที่ผิดกฎหมายโดยการสร้างมติร่วมกันและแบ่งปันแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในการจัดทําโครงการการลดความต้องการใช้ยาเสพติด
      4. แบ่งปันข้อมูลการวิจัยยาเสพติดระหว่างประเทศสมาชิก
      5. พัฒนาความช่วยเหลือด้านวิชาการเพื่อให้ประเทศที่เกี่ยวข้องกําหนดพืชทดแทนแทนการใช้พืชยาเสพติดที่ผิดกฎหมายและจัดทําการปฏิรูปนโยบายอย่างยั่งยืน
      6. ส่งเสริมการเข้าถึงตลาดสําหรับผลผลิตที่มาจากการพัฒนาทางเลือกภายในภูมิภาค โดยสอดคล่องกับพันธกรณีและสนธิสัญญาการค้าพหุภาคี
      7. อํานวยความสะดวกในการจัดตั้งและดูแลรักษาศูนย์การรักษาและการฟื้นฟูในทุกประเทศสมาชิกอาเซียน
      8. แลกเปลี่ยนประสบการณ์ ความชํานาญ แนวปฏิบัติที่ดีที่สุดและบทเรียนในการป้องกันและการรักษาผู้ที่ใช้ยาเสพติด/ผู้ติดยาเสพติดในหมู่องค์กรต่างๆ และองค์กรพัฒนาเอกชนที่อยู่ในภาคสาธารณะและในองค์กรที่มิใช้รัฐบาล
      9. เสริมสร้างสมรรถภาพการทํางานของเจ้าหน้าที่ที่ดูแลเรื่องการลดปริมาณการต้องการยาเสพติดและเจ้าหน้าที่ควบคุมยาเสพติด และพัฒนากลุ่มผู้เชี่ยวชาญและผู้ฝึกในด้านการลดปริมาณการต้องการยาเสพติดและโครงการการควบคุมยาเสพติด

    B7. การสร้างรัฐที่พร้อมรับกับภัยพิบัติและประชาคมที่ปลอดภัยยิ่งขึ้น

  29. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : เสริมสร้างกลไกให้มีประสิทธิภาพและสามารถป้องกันและลดการสูญเสียชีวิต และทรัพย์สินทางสังคม เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อมของรัฐสมาชิกอาเซียนอันเกิดจากภัยพิบัติ และร่วมมือกันจัดการกับภัยพิบัติฉุกเฉินโดยใช้ความพยายามของรัฐบาล และความร่วมมือในระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ
    • มาตรการ:
      1. ดําเนินการตามความตกลงว่าด้วยการจัดการภัยพิบัติและการตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉินของอาเซียนภายในปี 2558
      2. สนับสนุนการจัดตั้งและการดําเนินการของศูนย์ประสานงานอาเซียนในการให้ความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรม (อาฮา เซ็นเตอร์) เพื่อสนับสนุนความร่วมมือและการประสานงานระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนกับหน่วยงานของสหประชาชาติและองค์การระหว่างประเทศ
      3. จัดทําโครงการเสริมสร้างขีดความสามารถในสาขาที่มีความจําเป็นเร่งด่วนของประเทศสมาชิกอาเซียนภายในปี 2558 ส่งเสริมความร่วมมือทางวิชาการ การวิจัยร่วมกัน และการสร้างเครือข่ายเพื่อเพิ่มพูนขีดความสามารถในการรับมือกับภัยพิบัติและลดการสูญเสียจากภัยพิบัติ
      4. สร้างเครือข่ายอาเซียนเพื่อแบ่งปันข้อมูล และเครือข่ายประชาสัมพันธ์เกี่ยวกับภัยพิบัติภายในปี 2553 เพื่อส่งเสริมการแบ่งปันข้อมูลและแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดและช่วยในเรื่องการตัดสินใจในการดําเนินการ
      5. ดําเนินการและส่งเสริมความตระหนักรับรู้ของสังคมและโครงการด้านการศึกษาอย่างสม่ําเสมอ รวมทั้งส่งเสริมการมีส่วนร่วมของสาธารณชนในโครงการที่เกี่ยวกับการลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติและการตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉินเพื่อส่งเสริมให้ชุมชนสามารถฟื้นตัวกลับสู้สภาพเดิมหลังเผชิญภัยพิบัติ
      6. ส่งเสริมการเป็นหุ้นส่วนกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย รวมทั้งชุมชนท้องถิ่นองค์กรพัฒนาเอกชน หน่วยงานเอกชน และกระชับความร่วมมือกับสหประชาชาติและองค์การระหว่างประเทศ
      7. แสดงธงประจําชาติและธงอาเซียน หรือสัญลักษณ์เพื่อประชาสัมพันธ์อาเซียนในหมู่ผู้ที่ตอบสนองรายแรกกับภารกิจด้านมนุษยธรรม
      8. ส่งเสริมทางเลือกการดํารงชีวิตอย่างยั่งยืน ผ่านกิจกรรมการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคมเพื่อลดความเสี่ยงจากภัยพิบัติ และเสริมสร้างขีดความสามารถของชุมชน
      9. เสริมสร้างการมีส่วนร่วมและการพร้อมรับมือกับภัยพิบัติในชุมชน โดยเผยแพร่ความรู้ท้องถิ่นและแนวทางปฏิบัติ ความตระหนักรับรู้ของสังคม การศึกษาและบทเรียนเพื่อสร้างชุมชนให้สามารถกลับสู้สภาพเดิมได้หลังภัยพิบัติ
      10. ส่งเสริมการใช้บริการศูนย์อํานวยความสะดวกในภูมิภาคให้มากขึ้นเช่น การใช้บริการศูนย์พยากรณ์อากาศอาเซียน (เอเอสเอ็มซี) ศูนย์ประชาสัมพันธ์ด้านแผ่นดินไหวอาเซียน (เออีไอซี) เพื่อจัดเตรียมข้อมูลการเตือนภัยล่วงหน้า และให้คําแนะนําเฉพาะทางเพื่อเตรียมพร้อมรับมือกับภัยพิบัติในภูมิภาค
      11. จัดโครงการอาสาสมัครอาเซียนเพื่อช่วยเหลือพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติซึ่งจะช่วยเสริมสร้างการอยู่ร่วมกันของอาเซียน
      12. ส่งเสริมการประสานงานและการวางแผนร่วมกันในหลายภาคส่วน ในเรื่องการเตรียมความพร้อมและการรับมือกับโรคระบาดต่างๆ ในระดับภูมิภาค

    C. ความยุติธรรมและสิทธิ

  30. อาเซียนมีพันธกรณีในการส้งเสริมความยุติธรรม โดยให้สิทธิของประชาชนสะท้อนอยู่ในนโยบายและทุกวิถีของชีวิต ซึ่งรวมถึงสิทธิและสวัสดิการสําหรับกลุ่มด้อยโอกาสและกลุ่มที่อ่อนแอ เช่น สตรี เด็ก ผู้สูงอายุ ผู้พิการและแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน
  31. C1 . การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิและสวัสดิการสําหรับสตรี เด็ก ผู้สูงอายุ และผู้พิการ

  32. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ปกป้องผลประโยชน์สิทธิ รวมทั้งส่งเสริมโอกาสอย่างเท่าเทียม และยกระดับคุณภาพชีวิตมาตรฐานการดํารงชีพสําหรับสตรีเด็ก ผู้สูงอายุ และผู้พิการ
    • มาตรการ:
      1. จัดตั้งคณะกรรมาธิการอาเซียนเพื่อส่งเสริมและปกป้องสิทธิของสตรีและเด็ก
      2. สานต่อการดําเนินตามแผนงานเพื่อให้เป็นไปตามปฏิญญาว่าด้วยการขจัดความรุนแรงต่อสตรีในภูมิภาคอาเซียน
      3. ดําเนินโครงการว่าด้วยการมีชีวิตรอดของเด็ก พัฒนาการและปกป้องเด็กโดยให้สอดคล้องกับอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิของเด็ก
      4. สร้างเครือข่ายอาเซียนด้านเจ้าหน้าที่สังคมสงเคราะห์ภายในปี 2556
      5. จัดทําโครงการเสริมสร้างขีดความสามารถระดับภูมิภาคว้าด้วยการให้บริการทางสังคมและการฟื้นฟูผู้พิการ
      6. สนับสนุนกิจกรรมที่ส่งเสริมและพัฒนาการดูแลและสวัสดิการและคุณภาพชีวิตและความเป็นอยู่ของผู้สูงอายุ ผู้พิการ สตรีและเด็กที่ยากจน อ่อนแอและถูกเอาเปรียบ โดยแลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในทุกเรื่องที่เกี่ยวข้อง เช่น การเข้าถึง การฟื้นฟู การปกป้อง การเอาใจใส่รวมทั้งการรักษาทางยา ซึ่งควรครอบคลุมถึงการดูแลภายในบ้านอย่างสมัครใจหรือการจัดการดูแลในรูปแบบครอบครัวหรือชุมชน
      7. ส่งเสริมการสนับสนุนและยึดถือพันธกรณีที่จะปรับปรุงการคุ้มครองทางสังคมแก่ผู้สูงอายุในประเทศสมาชิกอาเซียนผ่านเครือข่ายและการแลกเปลี่ยนข้อมูล
      8. จัดทํามาตรฐานความมั่นคงด้านสังคมในประเทศสมาชิกอาเซียน
      9. จัดทําการวิจัยและการศึกษาเกี่ยวกับผู้สูงอายุและยารักษาสําหรับผู้สูงอายุ
      10. ใช้ข้อมูลจําแนกเพศเพื่อส่งเสริมความตระหนักรับรู้ในเรื่องความเท่าเทียมทางเพศ บทบาทสตรีและการสนับสนุนการพัฒนาของภูมิภาคในระดับนโยบาย
      11. ส่งเสริมและสนับสนุนการมีส่วนร่วมของสตรีในทุกสาขาและทุกระดับ รวมทั้งด้านการเมือง การตัดสินใจต่างๆ และการส่งเสริมบทบาทในเศรษฐกิจสังคมของสตรี
      12. รวบรวมทัศนะเรื่องสถานะทางเพศให้บรรจุในนโยบายระดับชาติและระดับภูมิภาคและส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้หญิงในโครงการต่างๆ
      13. ส่งเสริมและสนับสนุนการมีส่วนร่วมของผู้พิการในกระบวนการตัดสินใจและให้การยอมรับในความสําเร็จ
      14. พัฒนาและดําเนินโครงการที่ช่วยเหลือชีวิตความเป็นอยู่ของเด็กที่ถูกเอาเปรียบและอยู่ในสภาวะอ่อนแอ และ
      15. จัดตั้งกลุ่มผู้ปฏิบัติงานด้านสังคมสงเคราะห์ของอาเซียน นักวิชาการและโรงเรียนที่เกี่ยวข้องกับสังคมสงเคราะห์

    C2. การคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน

  33. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์ : ส่งเสริมให้นโยบายแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานมีความครอบคลุมและมีการคุ้มครองที่เหมาะสมตามกฎหมาย ระเบียบ และนโยบายของแต่ละประเทศสมาชิก และการดําเนินการให้สอดคล้องกับปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน 1
    • มาตรการ:
      1. ให้คณะกรรมการอาเซียนเพื่อปฏิบัติตามปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานภายใต้การกํากับดูแลของเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนด้านแรงงาน ดําเนินงานเพื่อการปฏิบัติตามข้อกําหนดในปฏิญญาฯ และทํางานสานต่อการพัฒนาเรื่องการคุ้มครอง อีกทั้งส่งเสริมสิทธิของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน
      2. จัดการประชุมว่าด้วยแรงงานโยกย่ายถิ่นฐานอย่างสม่ําเสมอเพื่อเป็นเวทีในการหารืออย่างกว้างขวางในเรื่องแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน ภายใต้การกํากับดูแลของคณะกรรมการซึ่งจะรายงานต่อเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนด้านแรงงาน
      3. ส่งเสริมการปกป้องการให้ค่าแรงที่เป็นธรรมและเหมาะสม รวมทั้งการเข้าถึงงานที่ดีและสภาพความเป็นอยู่ที่ดีสําหรับแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานและให้แรงงานโยกย้ายถิ่นฐานที่อาจตกเป็นเหยื่อของการเลือกปฏิบัติการข่มเหง การเอาเปรียบ ความรุนแรงให้สามารถเข้าถึงระบบกฎหมายและระบบตัดสินคดีที่เป็นธรรมของรัฐผู้รับ
      4. เพิ่มความพยายามในการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานของมนุษย์ เช่นส่งเสริมสวัสดิการและยึดถือเกียรติภูมิมนุษย์ของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานโดยการอํานวยความสะดวกต่อการดําเนินการทางด้านกงสุลหรืออํานาจทางการทูตของรัฐต้นกําเนิด ในกรณีที่แรงงานถูกจับและถูกจําคุกหรือกักขัง ภายใต้กฎหมายและกฎระเบียบของรัฐผู้รับโดยสอดคล้องกับอนุสัญญาเวียนนาและความสัมพันธ์ด้านกงสุล
      5. อํานวยความสะดวกในการแบ่งปันข้อมูลในเรื่องที่เกี่ยวกับแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานเพื่อประโยชน์ในการดําเนินนโยบายและโครงการที่เกี่ยวข้องกับแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานทั้งในรัฐผู้ส่งและรัฐผู้รับ
      6. เสริมสร้างนโยบายและพิธีการของรัฐผู้ส่งที่จะกําหนดเรื่องที่เกี่ยวกับแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน รวมทั้งเรื่องการคัดเลือก การเตรียมการสําหรับเคลื่อนย้ายแรงงานไปต่างประเทศ และการคุ้มครองแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานเมื่อออกนอกประเทศ การส่งกลับประเทศและการกลับสู้ประเทศตนอีกครั้ง
      7. อํานวยความสะดวกในการเข้าถึงทรัพยากรและการเยียวยาโดยให้ข้อมูลการฝึกอบรมและการศึกษา การเข้าถึงความยุติธรรม การให้บริการสวัสดิการทางสังคมที่เหมาะสมและสอดคล้องกับกฎหมายของรัฐผู้รับ หากแรงงานมีคุณสมบัติที่เป็นไปตามข้อกําหนดภายใต้กฎหมายและกฎระเบียบและนโยบายของรัฐดังกล่าว ในกรอบความตกลงทวิภาคีและสนธิสัญญาพหุภาคี
      8. จัดทําและส่งเสริมแนวปฏิบัติทางกฎหมายของรัฐผู้ส่งเพื่อเป็นการวางกฎระเบียบในการคัดเลือกแรงงานโยกย้ายถิ่นฐานและเลือกใช้กลไกเพื่อขจัดการจ้างงานที่ไม่ถูกต้อง โดยใช้กฎหมายและสัญญาที่มีผลตามกฎหมาย กฎระเบียบและการให้การรับรองของสํานักงานจัดหางานและลูกจ้าง โดยจะขึ้นทะเบียนสํานักงานที่ผิดกฎหมายและสํานักงานที่ละเลย และ
      9. ส่งเสริมการเสริมสร้างขีดความสามารถโดยการแบ่งปันข้อมูลและแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด และโอกาส ความท่าทาย โดยสัมพันธ์กับการปกป่องคุ้มครอง และส่งเสริมสิทธิและสวัสดิการของแรงงานโยกย้ายถิ่นฐาน

    C3. ส่งเสริมความรับผิดชอบต่อสังคมขององค์กรธุรกิจ

  34. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ส่งเสริมให้เรื่องความรับผิดชอบต่อสังคมของ องค์กรธุรกิจรวมไว้ในเรื่องที่ภาคธุรกิจต้องดำเนินการเพื่อให้มีส่วนในการสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืนในรัฐสมาชิกอาเซียน
    • มาตรการ:
      1. จัดทำตัวอย่างนโยบายของรัฐว่าด้วยความรับผิดชอบต่อสังคมของ องค์กรธุรกิจหรือเครื่องมือทางกฎหมายเพื่อเป็นเอกสารอ้างอิงสำหรับประเทศสมาชิกอาเซียนภายในปี 2553 อาจอ้างอิงจากมาตรฐาน สากลหรือแนวทาง เช่น ไอเอสโอ สองหมื่นหกพันภายใต้ชื่อ “คำแนะนำเกี่ยวกับการรับผิดชอบต่อสังคม”
      2. ให้ภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในการสนับสนุนกิจกรรมรายสาขาต่างๆ และมูลนิธิอาเซียนในด้านความรับผิดชอบต่อสังคมที่มีร่วมกัน
      3. ส่งเสริมการนำมาใช้และการดำเนินการตามมาตรฐานสากลในเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคม
      4. เพิ่มการตระหนักรับรู้ในเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคมในอาเซียนเพื่อ ความสัมพันธ์ที่ยั่งยืนระหว่างกิจกรรมทางการค้าและชุมชมที่องค์กร ธุรกิจอาศัยอยู่ โดยเฉพาะการสนับสนุนการพัฒนาชุมชน

    D. ส่งเสริมความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อม

  35. อาเซียนจะมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน รวมทั้งส่งเสริมสิ่งแวดล้อมที่เขียวและ สะอาดโดยการปกป้องทรัพยากรทางธรรมชาติเพื่อการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคม รวมทั้งการจัดการบริหารอย่างยั่งยืนและการอนุรักษ์ดิน น้ำ แร่ธาตุ พลังงาน ความหลากหลายทางชีวภาพ ป่าไม้ ทรัพยากรชายฝั่งและทรัพยากรทางทะเล รวมทั้งการปรับปรุงคุณภาพน้ำและอากาศสำหรับภูมิภาคอาเซียน อาเซียนจะมีส่วนร่วมในความพยายามของโลก ในการจัดการแก้ปัญหาสิ่งท้าทายสิ่งแวดล้อมโลก รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศและคุ้มครองชั้นโอโซน เช่นเดียวกับการพัฒนาและการปรับใช้เทคโนโลยีด้านสิ่งแวดล้อมสำหรับการพัฒนาและสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน
  36. D1. การจัดการปัญหาสิ่งแวดล้อมของโลก

  37. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: แก้ไขปัญหาสิ่งแวดล้อมของโลกโดยปราศจาก ผลกระทบต่อหลักการแข่งขันและการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมโดยอยู่บนพื้นฐานของหลักความเท่าเทียม ยืดหยุ่น มีประสิทธิภาพ และหลักการความรับผิดชอบร่วมกันในระดับที่แตกต่างโดยสะท้อนถึงสภาพการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมของประเทศที่แตกต่างกัน
    • มาตรการ:
      1. เพิ่มพูนความร่วมมือในระดับภูมิภาคเพื่อปรับปรุงและเสริมสร้าง ศักยภาพในระดับประเทศและภูมิภาคในการจัดการประเด็นและพันธกรณีที่เกี่ยวข้องกับความตกลงพหุภาคีด้านสิ่งแวดล้อม (เอ็มอีเอเอส) โดยการวิจัยระดับภูมิภาค การส่งเสริมความตระหนักรับรู้ โครงการส่งเสริมขีดความสามารถและตัวเลือกนโยบายที่มีข้อมูลครบถ้วน
      2. ส่งเสริมการประสานในการดำเนินงานกับเอ็มอีเอเอสที่เกี่ยวข้อง โดย ผ่านการกระชับความร่วมมือระดับภูมิภาคในการจัดการมาตรการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับเอ็มอีเอเอสว่าด้วยเรื่องชั้นบรรยากาศ เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ สารทำลายชั้นโอโซน และเอ็มอีเอเอส ว่าด้วยเรื่องสารเคมีและของเสียที่เป็นสารเคมี
      3. ส่งเสริมความเข้าใจ/และท่าทีร่วมของอาเซียนในเอ็มอีเอเอส และ
      4. การนำการจัดการแบบภาพรวมไปใช้ในการเสริมสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาคด้านสิ่งแวดล้อมโดยการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง รวมถึงนักธุรกิจ นักวิชาการ องค์กรเอกชน และภาคประชาสังคม

    D2. การจัดการและการป้องกันปัญหามลพิษทางสิ่งแวดล้อมข้ามแดน

  38. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ดำเนินมาตรการและส่งเสริมความร่วมมือระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ เพื่อต่อต้านปัญหามลพิษจากสิ่งแวดล้อม ซึ่งรวมถึงปัญหามลพิษหมอกควันข้ามแดน การเคลื่อนย้ายปฏิกูลอันตรายข้ามแดน โดยการเสริมสร้างขีดความสามารถ ส่งเสริมการตระหนักรับรู้ต่อสาธารณชน เพิ่มอำนาจการบังคับใช้กฎหมายและ สนับสนุนปฏิบัติการด้านสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน และดำเนินการตามความตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษหมอกควันข้ามแดน
  39. D2.1 มลพิษหมอกควันข้ามแดน

    • มาตรการ:
      1. ดำเนินการตามความตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษหมอกควันข้ามแดน โดยดำเนินมาตรการป้องกันให้เป็นรูปธรรมในการติดตามและลผลกระทบ และริเริ่มกระบวนการจัดทำพิธีสารสำหรับการดำเนินการเพื่อให้เป็นไปตามความตกลง
      2. จัดทำความร่วมมือที่อำนวยประโยชน์ร่วมกันระหว่างประเทศสมาชิก อาเซียนที่ยอมรับกฎหมาย กฎ ระเบียบ และนโยบายระดับชาติของกัน และกัน ไม่ว่าจะเป็นความร่วมมือระดับพหุภาคีหรือทวิภาคีโดยเน้นกิจกรรมในการป้องกัน
      3. ให้ศูนย์ประสานงานการควบคุมมลพิษจากหมอกควันข้ามพรมแดนแห่งอาเซียน อำนวยความสะดวกในความร่วมมือและการประสานงานรวมทั้งร่วมกันตอบโต้สถานการณ์ฉุกเฉินระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
      4. จัดหาเงินสำหรับกองทุนการควบคุมมลพิษจากหมอกควันข้ามพรมแดน โดยการบริจาคอย่างสมัครใจจากประเทศสมาชิกและด้วยความร่วมมือจากประเทศคู่เจรจาเพื่อให้มีเงินทุนสำรองสำหรับการดำเนินการที่เป็นประสิทธิภาพในการปฏิบัติความตกลงอาเซียนว่าด้วยมลพิษจากหมอกควันข้ามพรมแดน
      5. ควบคุมและสอดส่องดูแลพื้นที่และการเกิดไฟป่าในภูมิภาคและ ส่งเสริมการจัดการอย่างยั่งยืนและการจัดการกับพื้นที่พรุในภูมิภาคอาเซียนเพื่อลดความเสี่ยงในการเกิดไฟป่าและมลพิษจากหมอกควันโดยการดำเนินการข้อริเริ่มในการจัดการพื้นที่พรุในอาเซียน (เอพีเอ็ม ไอ) ภายในปี 2558

    D2.2 มลพิษจากของเสียที่มีพิษข้ามแดน

    • มาตรการ:
      1. ส่งเสริมการประสานงานในระดับภูมิภาคและการแลกเปลี่ยนข้อมูล ประสบการณ์ และความสามารถในการจัดการของเสียอันตราย
      2. ใช้ประโยชน์จากศูนย์ภูมิภาคอนุสัญญาบาเซลในการฝึกอบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยีในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (บีซีอาซี-เอสอีเอ) และบทบาทของคณะทำงานในการให้บริการแก่ภูมิภาคในเรื่องการถ่ายทอดเทคโนโลยีและการเสริมสร้างขีดความสามารถในการจัดการของเสียอันตราย
      3. จัดตั้งกลไกระดับภูมิภาคที่มีประสิทธิภาพและพร้อมที่จะปฏิบัติการใน การจัดการของเสียอันตรายข้ามแดน รวมทั้งการขนย้ายของเสียที่ผิดกฎหมายโดยให้สอดคล้องกับอนุสัญญาบาเซล

    D3. ส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืนโดยการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมของประชาชน

  40. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ทำให้อาเซียนเขียวและสะอาด มั่งคั่งด้วยประเพณี วัฒนธรรม เป็นที่ซึ่งค่านิยมและธรรมเนียมปฏิบัติของประชาชนสอดคล้องกลมกลืน และประสานกับธรรมชาติด้วยการที่ประชาชนมีความรู้ด้านสิ่งแวดล้อม เต็มไปด้วยชาติพันธุ์ทางสิ่งแวดล้อมและมีความตั้งใจ และความสามารถในการส่งเสริมการพัฒนาที่ยั่งยืนของภูมิภาค โดยผ่านทางการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมและการมีส่วนร่วมของประชาชน
    • มาตรการ:
      1. ปฏิบัติตามแผนงานอาเซียนว่าด้วยการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม (เออีอีเอพี) ปี 2551-2555
      2. จัดทำการประเมินสำหรับหลักสูตรการศึกษาแห่งชาติในระบบการ ศึกษาขั้นพื้นฐานเรื่องเนื้อหาครอบคลุมการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อม (อีอี) และการพัฒนาสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน (อีเอสดี)
      3. จัดทำฐานขั้นต่ำเพื่อประเมินโครงการการศึกษาวิชาชีพครู รวมทั้งการ ให้บริการฝึกอบรมทั้งก่อนและระหว่างนั้นได้ครอบคลุมประเด็นอีอีและอีเอสดีในทางทฤษฎีและแนวทางปฏิบัติ
      4. ส่งเสริมให้มีระบบการรับประกันคุณภาพในการศึกษาที่เป็นทางการ เพื่อให้ครอบคลุมอีอีและอีเอสดีในสาขาวิชาที่เกี่ยวข้อง
      5. ส่งเสริมการทำวิจัยในเรื่องอีอีและอีเอสดีเพื่อให้แน่ใจว่าจะมีการพัฒนาในการศึกษาที่เป็นทางการ
      6. ส่งเสริมแนวคิดเรื่องโรงเรียนที่ยั่งยืน เช่น อีโคสกูลและโรงเรียนสีเขียว ในประเทศสมาชิกอาเซียน
      7. พัฒนาหลักสูตรอีอี สื่อการสอนที่เหมาะกับท้องถิ่นและช่วยส่งเสริม อีเอสดีในระดับท้องถิ่นและชุมชน
      8. ส่งเสริมอีอีให้เป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการพัฒนาเมืองที่เป็นมิตรกับ สิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนในแต่ละประเทศสมาชิก
      9. ใช้อีอีอย่างเหมาะสมในการส่งเสริมแนวปฏิบัติของธุรกิจที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
      10. ส่งเสริมสัปดาห์สิ่งแวดล้อมอาเซียนเพื่อเป็นเวทีจัดกิจกรรมระดับชาติ ในการเฉลิมฉลองและส่งเสริมการตระหนักรับรู้เรื่องสิ่งแวดล้อมในภูมิภาคกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากประเทศสมาชิกอาเซียน
      11. จัดทำเกณฑ์ขั้นต่ำของอีอีสำหรับความต้องการในการฝึกอบรมในด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนสำหรับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากทุกภาคส่วนทั้งที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ
      12. จัดการฝึกอบรมเกี่ยวกับอีอีและอีเอสดีสำหรับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียที่สำคัญ
      13. จัดทำโครงการฝึกอบรมผู้นำด้านการพัฒนาอย่างยั่งยืนในเรื่องอาเซียนอีอีสำหรับกลุ่มเป้าหมายหลัก เช่น ข้าราชการ สมาชิกรัฐสภา นักการเมือง รวมทั้งสื่อมวลชนและผู้ที่อยู่ในแวดวงการสื่อสาร เยาวชน สตรี เป็นต้น
      14. จัดให้มีทุนการศึกษาเกี่ยวกับอีอีและอีเอสดีสำหรับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในภูมิภาค
      15. ส่งเสริมและจัดการฐานข้อมูลเกี่ยวกับการศึกษาด้านสิ่งแวดล้อมใน อาเซียนอย่างแข็งขันเพื่อให้เป็นศูนย์ข้อมูลในการแจกจ่ายและแลกเปลี่ยนและการเรียนรู้เรื่องอีอีและอีเอสดีในอาเซียน
      16. พัฒนาเครือข่ายเยาวชนทั่วอาเซียนเพื่อสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน
      17. ัดตั้งเครือข่ายโรงเรียนอาเซียนที่ยั่งยืน โรงเรียนอาเซียนสีเขียว และ อีโคสกูล
      18. จัดให้มีการประชุมนานาชาติประจำปีเกี่ยวกับอาเซียนอีอี การประชุมผู้ มีส่วนได้ส่วนเสียในอีอีของภูมิภาคเพื่อเป็นเวทีในการแลกเปลี่ยนข้อมูล ข้อเท็จจริง ประสบการณ์และเป็นการสร้างเครือข่าย เป็นต้น
      19. จัดตั้งเครือข่ายและกระชับความร่วมมือกับองค์กรเอกชน มหา-วิทยาลัย และสื่อมวลชนทั่วภูมิภาคเพื่อให้เป็นผู้ปฏิบัติ ผู้สนับสนุน ผู้ถ่ายทอด และเป็นตัวแทนของการเปลี่ยนแปลงสำหรับอีอี และอีเอสดี และ
      20. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้นำชุมชน เช่น ผู้นำทางศาสนาซึ่งมีความ ใกล้ชิดกับชุมชนท้องถิ่นในการส่งเสริมเรื่องการตระหนักรับรู้แก่สาธารณชนเกี่ยวกับความสำคัญของการพัฒนาที่ยั่งยืนและแนวปฏิบัติเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน

    D4. ส่งเสริมเทคโนโลยีด้านสิ่งแวดล้อม (อีเอสที)

  41. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ใช้เทคโนโลยีด้านสิ่งแวดล้อมเพื่อบรรลุเป้าหมาย เรื่องการพัฒนาที่ยั่งยืนโดยให้มีผลกระทบน้อยที่สุดต่อสิ่งแวดล้อม
    • มาตรการ:
      1. ดำเนินการตามเครือข่ายอาเซียนว่าด้วยอีเอสที (อาเซียน-เนสต์) ภายในปี 2558
      2. มุ่งไปสู่การรับรองในเรื่องการจัดการสิ่งแวดล้อมทั่วทั้งภูมิภาค/กลไกในการติดป้ายประกาศเพื่อส่งเสริมการเติบโตทางเศรษฐกิจและปกป้องทางสิ่งแวดล้อมภายในปี 2558
      3. ส่งเสริมการประชุมอีเอสทีเพื่อประเมินความต้องการในการพัฒนาเทคโนโลยีและการพัฒนาความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
      4. ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนภายใต้กรอบความร่วมมือใต้-ใต้ และกรอบความร่วมมือเหนือ – ใต้ เพื่อส่งเสริมการถ่ายทอดเทคโนโลยี
      5. แสวงหาแนวทางในการจัดตั้งศูนย์อีเอสทีสำหรับประเทศสมาชิกอาเซียน (ศูนย์ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด)
      6. ขยายความร่วมมือในการทำวิจัยร่วม การพัฒนา การเคลื่อนย้ายและการ ถ่ายทอดอีเอสที

    D5. ส่งเสริมคุณภาพมาตรฐานการดำรงชีวิตในเมืองต่างๆ ของอาเซียนและเขตเมือง

  42. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: เพื่อรับประกันว่าเขตเมืองและชุมชนในอาเซียน มี สิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน รองรับความต้องการของประชาชนในด้านสังคมและเศรษฐกิจได้
    • มาตรการ:
      1. ขยายงานที่มีอยู่ภายใต้ข้อริเริ่มอาเซียนว่าด้วยเมืองที่มีลักษณะที่มี สิ่งแวดล้อมที่ยั่งยืน
      2. เพิ่มพูนความพยายามของแต่ละประเทศ และร่วมกันในการปรับปรุง คุณภาพของอากาศและน้ำภายในอาเซียนภายใต้ข้อริเริ่มระดับชาติหรือระดับภูมิภาคเพื่อลดมลภาวะทางอุตสาหกรรมและการคมนาคม
      3. แบ่งปันประสบการณ์ความเชี่ยวชาญและเทคโนโลยีในด้านต่างๆ เช่น การวางผังเมือง รวมทั้ง การจัดการน้ำ เขตเมืองสีเขียว และการอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพของเขตเมือง การสาธารณสุข และการจัดการของเสีย สามอาร์ (ลด,นำมาใช้ใหม่ และการทำให้นำมาใช้ ประโยชน์ได้อีก) การควบคุมมลภาวะในอากาศ เสียง น้ำ และบนดิน อาทิเช่น จัดให้มีโครงการเมืองคู่แฝด
      4. ดำเนินการเพื่อมุ่งไปสู่ข้อริเริ่มต่างๆ เช่น “สังคมที่มีก๊าซคาร์บอนต่ำ”, “เมืองกะทัดรัด”, “เมืองเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม” และการคมนาคมที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน
      5. จัดทำมาตรการที่เปรียบเทียบได้ในระดับสากล สำหรับสิ่งแวดล้อม อย่างยั่งยืนสำหรับเมืองใหญ่ในอาเซียนภายในปี 2558
      6. แนะนำและดำเนินการให้รางวัลเมืองที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน (อีเอสซี) ภายในปี 2551 เพื่อเป็นแรงจูงใจในการส่งเสริมแนวปฏิบัติในเรื่องอีเอสซี

    D6. การทำการประสานกันเรื่องนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมและฐานข้อมูล

  43. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ส่งเสริมความพยายามที่เหมาะสมที่จะประสาน นโยบายด้านสิ่งแวดล้อมและฐานข้อมูลทีละขั้น โดยคำนึงถึงสภาวะแวดล้อมระดับชาติของรัฐสมาชิกเพื่อสนับสนุนการบูรณาการด้านสิ่งแวดล้อม สังคมและเป้าประสงค์ด้านเศรษฐกิจของภูมิภาค
    • มาตรการ:
      1. มุ่งไปสู่การดำเนินการตามเกณฑ์สิบสามข้อ อันดับแรก ด้าน สิ่งแวดล้อม และดำเนินความพยายามที่จะสร้างหลักประกันเรื่องการ ประสานในระดับภูมิภาคในเรื่องของการวัด การควบคุมและการ รายงาน ภายในปี 2558
      2. มุ่งมั่นในเรื่องการประสานเรื่องมาตรฐาน และกระบวนการประเมินให้ สอดคล้องสำหรับการดำเนินการและโครงการด้านสิ่งแวดล้อม ภายในปี 2558
      3. สานต่อการจัดทำรายงานสภาวะด้านสิ่งแวดล้อมตรงตามกำหนดเวลา เพื่อประกอบการจัดทำนโยบายและการจัดการเรื่องผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม
      4. ส่งเสริมแนวปฏิบัติทางด้านสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน และการจัดการเรื่อง สีเขียวในรัฐสมาชิกและพัฒนายุทธศาสตร์ระดับภูมิภาคสำหรับอาเซียน ภายในปี 2558 และ
      5. ส่งเสริมความร่วมมือระดับภูมิภาคในเรื่องการประเมินยุทธศาสตร์ด้าน สิ่งแวดล้อมสำหรับโครงการขนาดใหญ่และกิจกรรมอื่นๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในภูมิภาค

    D7. ส่งเสริมการใช้ทรัพยากรชายฝั่งและทรัพยากรทางทะเลอย่างยั่งยืน

  44. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: สร้างหลักประกันเรื่องสิ่งแวดล้อมทางทะเลและชายฝั่งว่าจะได้รับการพัฒนาอย่างยั่งยืน ระบบนิเวศตัวอย่าง พืชและพื้นที่ดั้งเดิมได้รับการคุ้มครอง การดำเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจได้รับการจัดการอย่างยั่งยืน และการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมทางทะเลและชายฝั่งได้รับการปลูกฝัง
    • มาตรการ:
      1. สร้างหลักประกันเรื่องการประสานงานระหว่างหน่วยงานระหว่าง ประเทศและรายสาขาทั้งในระดับภูมิภาคและระดับประเทศเพื่อบรรลุการพัฒนาอาเซียนอย่างยั่งยืนในด้านสิ่งแวดล้อมทางชายฝั่งและทางทะเล
      2. เสริมสร้างศักยภาพในการพัฒนาคุณภาพมาตรฐานที่มีคุณภาพของน้ำทะเลแห่งชาติภายในปี 2558 โดยยึดถือเกณฑ์น้ำทะเลที่มีคุณภาพของอาเซียน
      3. จัดตั้งเครือข่ายตัวแทนของพื้นที่คุ้มครองเพื่อรักษาสภาพแวดล้อมที่วิกฤต ภายในปี 2558 โดยการดำเนินการตามข้อกำหนดของอาเซียนว่าด้วยพื้นที่ที่เป็นมรดกทางทะเลและข้อกำหนดของอาเซียนว่าด้วยพื้นที่ที่ได้รับการคุ้มครองแห่งชาติ
      4. ส่งเสริมการอนุรักษ์และการจัดการอย่างยั่งยืนสำหรับระบบนิเวศที่ สำคัญในเขตชายฝั่งและสถานที่อาศัยของสัตว์และพืชทะเล เช่น ความพยายามร่วมกันที่จะรักษาและปกป้องอุทยานแห่งชาติทางทะเลในเขตพื้นที่รอยต่อ เช่น ข้อริเริ่มสามเหลี่ยมปะการังว่าด้วยแนวปะการัง การประมงและความมั่นคงด้านอาหาร
      5. เสริมสร้างขีดความสามารถและศักยภาพรวมทั้งผลประโยชน์ทาง เศรษฐกิจเพื่อชุมชนประมงและชุมชนชายฝั่งอื่นๆในการสนับสนุนการมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันในการส่งเสริมความยั่งยืนทางด้านสิ่งแวดล้อม
      6. ส่งเสริมการใช้สิ่งแวดล้อมชายฝั่งและทางทะเลอย่างยั่งยืนโดยการ รณรงค์ปลุกจิตสำนึกโดยเน้นความสำคัญระดับโลกของสิ่งแวดล้อมชายฝั่งและทางทะเลในการรับมือกับประเด็นความมั่นคงทางอาหาร การทำนุบำรุงการให้บริการของระบบนิเวศ รวมทั้งปกป้องสิ่งแวดล้อมทางทะเล
      7. ส่งเสริมการประสานงานระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในการรับมือ กับปัญหามลภาวะข้ามแดนสืบเนื่องจากอุบัติเหตุน้ำมันรั่วในทะเล และ
      8. ส่งเสริมความร่วมมือในการรับมือกับมลภาวะของสิ่งแวดล้อมชายฝั่งและทะเลที่มีแหล่งที่มาจากพื้นดิน

    D8. ส่งเสริมการจัดการเกยวกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน

  45. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ให้ความมั่นใจว่าความหลากหลายทางชีวภาพที่ สมบูรณ์ของอาเซียนจะได้รับการรักษาและจัดการอย่างยั่งยืนโดยการเสริมสร้างสภาวะที่ดีทางด้านสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อม
    • มาตรการ:
      1. บรรลุเป้าหมาย ภายในปี 2553 ในเรื่องการลดอย่างมีความหมายของ อัตราการสูญเสียในปัจจุบันของความหลากหลายทางชีวภาพโดยการดำเนินแผนงานที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับชาติ ระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ
      2. ส่งเสริมการประสานงาน การแบ่งปันตัวอย่างบทเรียนในการเข้าถึงและ การแบ่งปันทรัพยากรทางพันธุกรรมและชีวภาพอย่างเท่าเทียมกันภายในปี 2558
      3. ส่งเสริมการจัดทำรายการและการร่วมกันจัดการอุทยานที่เป็นมรดก ของอาเซียนในการเป็นเวทีที่มีประสิทธิภาพสำหรับการจัดการพื้นที่ที่ได้รับการคุ้มครองทางระบบนิเวศ ภายในปี 2558
      4. ส่งเสริมความร่วมมือในการจัดการพื้นที่คุ้มครองข้ามพรมแดนระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนที่เป็นเพื่อนบ้านกัน
      5. ดำเนินมาตรการที่เหมาะสมเพื่อลดผลกระทบของการเคลื่อนย้ายข้าม พรมแดนของสิ่งมีชีวิตที่เกิดจากการตัดต่อสารพันธุกรรมโดยเป็นไปตามพิธีสารคาร์ทาเกน่าว่าด้วยความปลอดภัยทางชีวภาพภายในปี 2558
      6. จัดตั้งเครือข่ายการทำงานในระดับภูมิภาคเพื่อการเสริมสร้างขีด ความสามารถในการจัดทำรายการของทรัพยากรทางชีวภาพและมาตรการความปลอดภัยทางชีวภาพของภูมิภาคอาเซียนภายในปี 2558
      7. ส่งเสริมบทบาทและศักยภาพของศูนย์อาเซียนว่าด้วยความหลากหลาย ทางชีวภาพ (เอซีบี) เพื่อทำหน้าที่เป็นศูนย์ความเป็นเลิศในระดับภูมิภาคที่มีประสิทธิภาพในการส่งเสริมการอนุรักษ์ และการจัดการความหลากหลายทางชีวภาพ
      8. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนท้องถิ่นในการรักษาความหลากหลาย ทางชีวภาพและสุขภาพป่าไม้ ภายในปี 2558
      9. ส่งเสริมนโยบายการจัดการอย่างมีประสิทธิภาพและแนวปฏิบัติที่จะลด ผลกระทบจากการบุกรุกของสายพันธุ์ต่างถิ่นในระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศ
      10. ส่งเสริมความร่วมมือในระดับภูมิภาคว่าด้วยการจัดการความ หลากหลายทางชีวภาพอย่างยั่งยืน เช่น การทำวิจัยร่วมกัน และการพัฒนาประสบการณ์ การแลกเปลี่ยนผู้เชี่ยวชาญและการฝึกอบรม
      11. เสริมสร้างความพยายามที่จะควบคุมการค้าข้ามพรมแดนในเรื่องสัตว์ ป่าและพืชป่าภายใต้แผนงานอาเซียนว่าด้วยเรื่องการค้าพันธุ์พืชและสัตว์ป่า ปี 2548-2553 และเครือข่ายการป้องกันและปราบปรามการค้าสัตว์ป่าที่ผิดกฎหมาย(อาเซียน-เว็น)เพื่อดำเนินการตามพันธกรณีภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยการค้าระหว่างประเทศซึ่งชนิดสัตว์ป่าและพืชป่าที่ใกล้สูญพันธุ์ (ไซเตส)
      12. แสวงหาความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในการจัดทำการ สำรวจร่วมกันและการติดตามการอพยพของสัตว์ป่า
      13. ส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในการจัดการ พื้นดินเสื่อมโทรมสำหรับการจัดการพื้นดินอย่างยั่งยืนเพื่อสนับสนุนการเกษตรและสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

    D9. ส่งเสริมความยั่งยืนของทรัพยากรน้ำจืด

  46. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ส่งเสริมความยั่งยืนของทรัพยากรน้ำจืด โดยให้ ความเชื่อมั่นในเรื่องการเข้าถึงทรัพยากรน้ำอย่างเท่าเทียมกัน และคุณภาพที่ได้รับการยอมรับได้ในปริมาณที่เพียงพอ เพื่อรองรับความต้องการของประชาชนอาเซียน
    • มาตรการ:
      1. สานต่อการดำเนินการตามแผนงานยุทธศาสตร์อาเซียนว่าด้วยการจัดการทรัพยากรน้ำ
      2. พยายามที่จะลดจำนวนประชากร ที่ไม่สามารถเข้าถึงน้ำดื่มปลอดภัยให้ เหลือเพียงครึ่งเดียวภายในปี 2553
      3. จัดการทรัพยากรน้ำอย่างมีประสิทธิภาพและประสิทธิผลเพื่อให้ สามารถได้บริการน้ำดื่มได้อย่างเพียงพอภายในปี 2558
      4. ส่งเสริมการดำเนินการจัดการลุ่มแม่น้ำอย่างบูรณาการภายในปี 2558
      5. ส่งเสริมการตระหนักรับรู้และการเป็นหุ้นส่วนเพื่อเสริมสร้างการ จัดการทรัพยากรน้ำอย่างบูรณาการ
      6. ส่งเสริมความร่วมมือระดับภูมิภาคว่าด้วยมาตรการและโครงการอนุรักษ์น้ำ รวมทั้งนวัตกรรมทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีในการปรับปรุงคุณภาพและการจัดหาน้ำ

    D10. การตอบสนองต่อการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศและการจัด การต่อผลกระทบ

  47. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ส่งเสริมความร่วมมือระดับภูมิภาคและระหว่าง ประเทศ เพื่อแก้ไขปัญหาการเปลี่ยนแปลงทางสภาพภูมิอากาศ รวมทั้งผลกระทบต่อการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม สุขภาพและสิ่งแวดล้อมในรัฐสมาชิกอาเซียน โดยดำเนินมาตรการในการบรรเทาและการปรับตัวบนพื้นฐานของหลักความเป็นธรรม ความยืดหยุ่น การมีประสิทธิภาพและความรับผิดชอบร่วมกัน และแตกต่างกัน ตามขีดความสามารถ รวมทั้งสะท้อนสภาวะที่แตกต่างทางสังคมและเศรษฐกิจของแต่ละประเทศ
    • มาตรการ:
      1. ส่งเสริมความเข้าใจร่วมกันของอาเซียนว่าด้วยเรื่องการเปลี่ยนแปลง สภาพภูมิอากาศและ (เท่าที่เป็นไปได้) มีส่วนร่วมในความพยายามและท่าทีร่วมกันในการจัดการประเด็นเหล่านี้
      2. ส่งเสริมความพยายามในการจัดทำข้อริเริ่มการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ (เอซีซีไอ)
      3. ส่งเสริมและอำนวยความสะดวกให้มีการแลกเปลี่ยนข้อมูล ความรู้ด้าน การวิจัยและพัฒนาทางวิทยาศาสตร์ (อาร์แอนด์ดี) การถ่ายทอดเทคโนโลยีและแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดในการปรับตัวและมาตรการลดผลกระทบ และส่งเสริมการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์
      4. สนับสนุนให้ประชาคมโลกมีส่วนร่วมและช่วยสนับสนุนความพยายาม ของอาเซียนในเรื่องการปลูกป่า และฟื้นฟูผืนป่ารวมทั้งเพื่อลดปริมาณการตัดไม้ทำลายป่า และการทำให้ป่าเสื่อมสภาพ
      5. พัฒนายุทธศาสตร์ระดับภูมิภาคเพื่อเสริมสร้างขีดความสามารถในการ ปรับตัวสำหรับกิจกรรมทางเศรษฐกิจที่ก่อให้เกิดคาร์บอนต่ำและส่งเสริมการตระหนักรับรู้ของสาธารณชนเพื่อจัดการผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศ
      6. เสริมสร้างการประสานงานระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนและ ประเทศคู่เจรจาในการจัดการภูมิอากาศที่เกี่ยวกับภัยพิบัติและโครงการการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ
      7. พัฒนาระบบสังเกตการณ์ในระดับภูมิภาคเพื่อตรวจสอบผลกระทบจาก การเปลี่ยนแปลงทางภูมิอากาศที่เป็นภัยต่อระบบนิเวศในอาเซียน
      8. สนับสนุนการจัดทำนโยบายระดับภูมิภาค การศึกษาทางวิทยาศาสตร์ และสาขาที่เกี่ยวข้องเพื่อช่วยดำเนินการให้เป็นไปตามอนุสัญญาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและอนุสัญญาที่เกี่ยวข้อง
      9. ส่งเสริมการตระหนักรับรู้และสนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชนใน การปกป้องสุขภาพมนุษย์จากผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
      10. ส่งเสริมการมีส่วนร่วมขององค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ภาคเอกชน องค์กรเอกชน และชุมชนในการจัดการกับผลกระทบของการเปลี่ยน แปลงสภาพภูมิอากาศ
      11. ส่งเสริมยุทธศาสตร์เพื่อทำให้เกิดความเชื่อมั่นว่าข้อริเริ่มที่นำไปสู่ ประชาคมอาเซียนที่มีเศรษฐกิจที่ดีและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม โดย คำนึงถึงความร่วมมือที่ต่างฝ่ายต่างได้ประโยชน์ระหว่างการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและการพัฒนาทางเศรษฐกิจ

    D11. ส่งเสริมการบริหารจัดการป่าไม้ที่ยั่งยืน (เอสเอฟเอ็ม)

  48. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ส่งเสริมการบริหารจัดการทรัพยากรป่าไม้ในภูมิภาค อาเซียนอย่างยั่งยืนและขจัดกิจกรรมที่ไม่ยั่งยืน รวมถึงการดำเนินการปราบปรามการลักลอบตัดไม้ที่ผิดกฎหมายและการค้าที่เกี่ยวข้องอื่นๆ โดยการเสริมสร้างขีดความสามารถ การถ่ายโอนเทคโนโลยีและส่งเสริมการตระหนักรับรู้และส่งเสริมการบังคับใช้กฎหมายและธรรมาภิบาล
    • มาตรการ:
      1. ดำเนินการตามแผนงานยุทธศาสตร์ของมาตรการความร่วมมือของ อาเซียนว่าด้วยความร่วมมือด้านป่าไม้ ปี 2548-2553
      2. สนับสนุนการวางแผนเรื่องสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืนและการจัดการเรื่องป่าในอาเซียน
      3. เสริมสร้างการจัดการสังคมและวัฒนธรรมในด้านปัญหาการลักลอบตัดไม้ที่ผิดกฎหมายและการค้าที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการขจัดความยากจนและการปฏิบัติที่ผิดกฎหมาย เช่น การคอร์รัปชั่นและการฟอกเงิน
      4. สนับสนุนข้อริเริ่มระดับโลกและระดับภูมิภาคในการลดการปล่อยก๊าซ เรือนกระจกจากการตัดไม้ทำลายป่าและการแผ้วถางป่า และเพื่อส่งเสริมการปลูกป่า และฟื้นฟูพื้นที่ป่าภายใต้ความพยายามของกลไกการพัฒนาที่สะอาด (ซีดีเอ็ม) เพื่อกำหนดแรงจูงใจและความช่วยเหลือที่เหมาะสมระหว่างประเทศ
      5. สนับสนุนข้อริเริ่มระดับภูมิภาคที่เกี่ยวกับป่าไม้ เช่น ข้อริเริ่มเรื่องการปลูกป่าในใจกลางบอร์เนียว หุ้นส่วนป่าแห่งเอเชีย และเครือข่ายเอเชีย-แปซิฟิก เพื่อการจัดการและการฟื้นฟูป่าอย่างยั่งยืนรวมทั้งความพยายามระดับโลก เช่น ป่าไม้ 11 เวที
      6. เสริมสร้างขีดความสามารถและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ รวมทั้งการ วิจัยและการพัฒนาด้านป่าไม้เพื่อบรรลุการจัดการป่าไม้อย่างยั่งยืน (เอสเอฟเอ็ม)
      7. เสริมสร้างความร่วมมือในอาเซียนและร่วมกันจัดการปัญหาเรื่องป่าไม้ ทั้งในระดับภูมิภาคและระหว่างประเทศเพื่อมีสวนร่วมในการพัฒนาหุ้นส่วนระดับโลกเพื่อการพัฒนา
      8. ส่งเสริมการจัดการป่าไม้ รวมทั้งการดำรงชีวิตในชุมชนที่อยู่ในบริเวณ ป่าและพื้นที่รอบๆป่าให้มีส่วนร่วมเพื่อความยั่งยืนของป่าไม้และความเจริญรุ่งเรืองของประชาชน
      9. ส่งเสริมการขจัดแนวปฏิบัติการที่ไม่ยั่งยืนและที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมที่ ผิดกฎหมาย
      10. เสริมสร้างการดำเนินการเรื่องการบังคับใช้กฎหมายด้านป่าไม้และ ธรรมาภิบาลเพื่อบรรลุการจัดการทรัพยากรป่าไม้อย่างยั่งยืนและเพื่อช่วยสนับสนุนเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืนแห่งสหัสวรรษ รวมทั้งการขจัดและการต่อสู้กับกระบวนการลักลอบตัดไม้ผิดกฎหมายและการค้าที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งการขจัดแนวปฏิบัติที่ผิดกฎหมายเช่นในเรื่องคอร์รัปชั่นและการฟอกเงิน
      11. ดำเนินการตามแผนงานในการบังคับใช้กฎหมายเพื่อเสริมสร้างป่าและธรรมาภิบาลในอาเซียน ปี 2551-2558
      E. การสร้างอัตลักษณ์อาเซียน

    E. การสร้างอัตลักษณ์อาเซียน

  49. อัตลักษณ์อาเซียนเป็นพื้นฐานด้านผลประโยชน์ของภูมิภาคเอเชียตะวันออก เฉียงใต้ โดยเป็นตัวตนร่วมกัน จารีต ค่านิยม และความเชื่อ รวมทั้งความปรารถนาในฐานะประชาคมอาเซียน อาเซียนจะส่งเสริมตระหนัก และมีค่านิยมร่วมกันในความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันท่ามกลางความแตกต่างในทุกชั้นของสังคม
  50. E1.ส่งเสริมการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียนและความรู้สึกของการเป็นประชาคม

  51. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: สร้างความรู้สึกของความเป็นเจ้าของ และการ รวมกันเป็นเอกภาพท่ามกลางความหลากหลายและส่งเสริมความเข้าใจอันดีระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนในเรื่องวัฒนธรรม ประวัติศาสตร์ ศาสนาและอารยธรรม
    • มาตรการ:
      1. ทบทวนและพัฒนาแผนงานการประชาสัมพันธ์ใหม่ในระดับภูมิภาค และระดับชาติในประเทศสมาชิกอาเซียนเพื่อสนับสนุนอัตลักษณ์อาเซียนและความพยายามในการสร้างความตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียน
      2. สนับสนุนให้กรอบความร่วมมือรายสาขาต่างๆ เพิ่มพูนความพยายาม ในการส่งเสริมอัตลักษณ์อาเซียนและการตระหนักรู้เกี่ยวกับอาเซียน รวมทั้งเสริมสร้างบทบาทเจ้าหน้าที่อาวุโสผู้รับผิดชอบด้านสนเทศ (ซอมรี) การประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสว่าด้วยวัฒนธรรมและศิลปะ (ซอมกา) และคณะกรรมการอาเซียนด้านวัฒนธรรมและสนเทศ (ซีโอซีไอ) ในการส่งเสริมเรื่องอัตลักษณ์อาเซียนและการตระหนักรับรู้
      3. ดำเนินการประสานการผลิตสื่อสิ่งพิมพ์ อุปกรณ์การออกอากาศและสื่อ มัลติมีเดียเกี่ยวกับอาเซียน เพื่อให้หน่วยงานประชาสัมพันธ์ของรัฐและหน่วยงานเอกชนในแต่ละประเทศผลิตและแจกจ่าย โดยเริ่มตั้งแต่ปี ค.ศ. 2009
      4. ร่วมมือกับสื่อมวลชนในการส่งเสริมโครงการและรายการอย่างต่อเนื่อง เกี่ยวกับอาเซียน รวมทั้งเรื่องมรดกทางวัฒนธรรมและศิลปะอาเซียนและงานของคณะกรรมการอาเซียนด้านวัฒนธรรมและสนเทศ
      5. เพิ่มพูนการแลกเปลี่ยนสื่อมวลชนและการสร้างเครือข่ายบุคลากรด้าน สื่อสารมวลชนระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียนและระหว่างอาเซียนกับประเทศคู่เจรจา
      6. สนับสนุนกิจกรรมในโรงเรียนในการส่งเสริมการตระหนักรับรู้ เกี่ยวกับอาเซียน เช่น การให้ความสำคัญกับการจัดงานวันอาเซียนเป็นประจำทุกปี
      7. ริเริ่มการจัดตั้งการเชื่อมโยงระหว่างเมืองใหญ่และเมืองเล็กของอาเซียน โดยเฉพาะเมืองที่มีศิลปวัฒนธรรมและมรดกทางวัฒนธรรม
      8. สนับสนุนการดำเนินงานของมูลนิธิอาเซียนในการส่งเสริมอัตลักษณ์ อาเซียน การตระหนักรับรู้และการปฏิสัมพันธ์ระหว่างประชาชนทั้งในอาเซียนและระหว่างอาเซียน มิตรประเทศ และประเทศคู่เจรจา
      9. ส่งเสริมงานกีฬาอาเซียนในสื่อของภาครัฐและภาคเอกชน เช่น ซีเกมส์ และพาราเกมส์
      10. สนับสนุนการใช้เพลงประจำอาเซียน และสัญลักษณ์อาเซียนอื่นๆ เพื่อ ส่งเสริมการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียนในประเทศสมาชิกอาเซียน
      11. สนับสนุนการจัดตั้งสมาคมอาเซียนในระดับชาติเพื่อส่งเสริมการ ตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียนในประเทศสมาชิกอาเซียน
      12. สนับสนุนการเสริมสร้างความเข้าใจอย่างลึกซึ้งและการยอมรับระหว่าง ประชาชนอาเซียนที่ลึกซึ้งโดยผ่านการเจรจาหารือในเรื่องความเชื่อที่ต่างกันและการประชาสัมพันธ์ผลการหารือที่สำคัญตามสื่อต่างๆ
      13. ส่งเสริมวัฒนธรรมในการยอมรับในหมู่เจ้าหน้าที่สื่อมวลชนเกี่ยวกับ ความหลากหลายทางวัฒนธรรม ศาสนา และเชื้อชาติของอาเซียน โดยจัดการหารือระหว่างสื่อมวลชนอาเซียนร่วมกับองค์การระหว่างประเทศ
      14. ส่งเสริมการใช้และขีดความสามารถในการใช้ประโยชน์จากเทคโนโลยี ทางด้านสื่อสารใหม่ อาทิ การออกอากาศทางดิจิตอลเพื่อส่งเสริมการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียนและอัตลักษณ์อาเซียน และการอำนวยความสะดวกให้กับการประสานงานของอุตสาหกรรมด้านสื่ออาเซียนเพื่อเป็นตัวอย่างของวัฒนธรรม การพัฒนาและความสามารถของประเทศสมาชิกอาเซียน
      15. เสริมสร้างขีดความสามารถระดับชาติในการอนุรักษ์และการส่งเสริม มรดกโสตทัศน์
      16. สนับสนุนการมีส่วนร่วมของบรรณาธิการสื่อมวลชนต่างๆ โดยจัดการประชุมอย่างสม่ำเสมอ เพื่อเสริมสร้างการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียน
      17. สนับสนุนความร่วมมือและการสร้างเครือข่าย รวมทั้งโครงการแลกเปลี่ยนหนังสือระหว่างห้องสมุดในอาเซียน
      18. เผยแพร่วัฒนธรรมอาเซียน ประเพณีทางสังคมและค่านิยมโดยเฉพาะในหมู่เยาวชนโดยผ่านทางสื่อ
      19. ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนรายการทีวีเพื่อเสริมสร้างความเข้าใจทาง วัฒนธรรมระหว่างประเทศสมาชิกอาเซียน
      20. ระดมสื่อมวลชนและสถาบันทางด้านวัฒนธรรมเพื่อเผยแพร่และ แลกเปลี่ยนข้อมูลทางด้านวัฒนธรรมอาเซียน พัฒนาการ ความสำเร็จ ประโยชน์ และวัตถุประสงค์ ให้ประชาชนรับทราบ
      21. สนับสนุนการแลกเปลี่ยนเยาวชน เช่น การจัดค่ายเยาวชน และกิจกรรม ที่คล้ายคลึงกันเพื่อส่งเสริมการแสดงศิลปะและวัฒนธรรมของอาเซียน การตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียนและความรู้สึกเป็นประชาคม
      22. บรรจุการศึกษาเกี่ยวกับศิลปะและวัฒนธรรมของอาเซียน รวมทั้ง ค่านิยมในหลักสูตรการศึกษาของโรงเรียน

    E2. การอนุรักษ์และส่งเสริมมรดกทางวัฒนธรรมของอาเซียน

  52. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ส่งเสริมการสงวนและอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม ของอาเซียนเพื่อสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาคมว่าจะส่งเสริมความตระหนักรับรู้และความเข้าใจของประชาชนเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ที่เป็นเอกลักษณ์ของภูมิภาค และความคล้ายคลึงกันทางวัฒนธรรมและความแตกต่างทางวัฒนธรรมของประเทศสมาชิก รวมทั้งเพื่อปกป้องความเป็นเอกลักษณ์ของมรดกทางวัฒนธรรมของอาเซียนในภาพรวม
    • มาตรการ:
      1. พัฒนาและปรับปรุงกฎระเบียบภายในประเทศและกลไกระดับภูมิภาค ในการปกป้อง รักษาและส่งเสริมมรดกทางวัฒนธรรมของอาเซียนและประเพณีที่ยึดถือปฏิบัติอยู่ของประเทศสมาชิกอาเซียน ภายในปี 2558
      2. จัดทำเอกสารและรวบรวมรายชื่อมรดกทางวัฒนธรรมของอาเซียนเข้าด้วยกัน
      3. ให้มีการประเมินความเสี่ยงและมีการจัดทำแผนรองรับกรณีฉุกเฉินในการบูรณะมรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญทั่วอาเซียน ส่งเสริมการศึกษาอารยธรรมของอาเซียนโดยการประสานงานระหว่างเจ้าหน้าที่ด้านวัฒนธรรมของอาเซียนและสมาชิกของเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน
      4. ส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมและการพัฒนาอุตสาหกรรมที่ เกี่ยวข้องโดยการเสริมสร้างความสัมพันธ์ระหว่างเจ้าหน้าที่วัฒนธรรมอาเซียนและเจ้าหน้าที่การท่องเที่ยวและภาคเอกชน
      5. เสริมสร้างขีดความสามารถและการลงทุนมนุษย์ในการจัดการมรดก โดยจัดให้มีการฝึกอบรม การจัดสัมมนา การสัมมนาเชิงปฏิบัติการ การประชุมระหว่างประเทศ และอื่นๆ
      6. ทำการศึกษาเรื่องการจัดตั้งศูนย์วัฒนธรรมอาเซียนในประเทศอาเซียนและในประเทศคู่เจรจา
      7. อนุรักษ์และพัฒนาหมู่บ้านหัตถกรรมดั้งเดิมและอาชีพในชนบทโดยเฉพาะในชนกลุ่มน้อย
      8. พัฒนาศักยภาพระดับชาติในการส่งเสริม การจัดการ และการรักษา มรดกทางวัฒนธรรมดั้งเดิมและที่ไม่ใช่วัฒนธรรมดั้งเดิม เช่น การผลิตโสตทัศนูปกรณ์
      9. สนับสนุนการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม โดยผ่านสื่อมวลชน
      10. ส่งเสริมการปกป้องสมบัติทางวัฒนธรรมจากการลักขโมย การค้าและ ธุรกิจผิดกฎหมาย หรือการเคลื่อนย้ายอย่างผิดกฎหมายในอาเซียนและนอกอาเซียน
      11. ส่งเสริมความร่วมมือในระดับภูมิภาคในเรื่องการได้มา การอนุรักษ์ และการใช้เอกสารสำคัญทางประวัติศาสตร์
      12. การจัดตั้งศูนย์ข้อมูลที่มีประสิทธิภาพหรือที่จัดเก็บบันทึกและเอกสารสำคัญของสำนักเลขาธิการอาเซียน
      13. แลกเปลี่ยนแนวปฏิบัติที่ดีที่สุดและผู้เชี่ยวชาญทางด้านเอกสารสำคัญ ทางประวัติศาสตร์และการจัดการเก็บบันทึก และ
      14. ฟูมฟักความสามารถและส่งเสริมการมีปฏิสัมพันธ์ท่ามกลางนักคิดของ อาเซียน ศิลปินและสื่อที่ให้ความสนใจในด้านมรดกเพื่อช่วยอนุรักษ์และส่งเสริมความหลากหลายทางวัฒนธรรมของอาเซียน ในขณะเดียวกันช่วยเสริมสร้างอัตลักษณ์อาเซียนในระดับภูมิภาค รวมทั้งปลูกฝังการตระหนักรับรู้เกี่ยวกับอาเซียนให้กับประชาชน

    E3. ส่งเสริมการสร้างสรรค์ด้านวัฒนธรรมและอุตสาหกรรม

  53. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: ส่งเสริมอัตลักษณ์อาเซียนและการดำรงอยู่ร่วมกัน ของอาเซียน โดยการสร้างสรรค์ทางวัฒนธรรม และการส่งเสริมและร่วมมือกันในอุตสาหกรรมด้านวัฒนธรรม
    • มาตรการ:
      1. ส่งเสริมการพัฒนาทรัพยากรอุตสาหกรรมทางวัฒนธรรมโดยการ ประสานงานและการสร้างเครือข่ายระหว่างวิสาหกิจขนาดกลางและ ขนาดย่อมทางด้านวัฒนธรรม (เอสเอ็มซีอีเอส)
      2. ส่งเสริมและสนับสนุนการพัฒนาอุตสาหกรรมทางด้านวัฒนธรรมโดย การแลกเปลี่ยนความรู้และแนวปฏิบัติที่ดีที่สุด โดยเคารพอุตสาหกรรมทางวัฒนธรรมที่เป็นแบรนด์ระดับชาติ
      3. พัฒนาและสนับสนุนความสามารถของเยาวชนที่มีความคิดสร้างสรรค์ในเรื่องวัฒนธรรมและศิลปะ
      4. ส่งเสริมโอกาสแบบเปิดกว้างมากขึ้นแก่เยาวชนและประชาชนทุกภาค ส่วนที่มีความคิดสร้างสรรค์ทางด้านวัฒนธรรม รวมทั้งชนกลุ่มน้อย
      5. ส่งเสริมการทำการตลาด และการจำหน่ายสินค้าและบริการทาง วัฒนธรรม
      6. ปรับปรุงขีดความสามารถของสถาบันระดับชาติในการจัดการและ พัฒนาอุตสาหกรรมด้านวัฒนธรรมโดยการส่งเสริมการว่าจ้างและการนำวัฒนธรรมท้องถิ่นมาเป็นสินค้าและบริการในตลาดภายในประเทศและระหว่างประเทศ
      7. สนับสนุนความร่วมมือในอุตสาหกรรมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจเชิง สร้างสรรค์กับประเทศคู่เจรจาของอาเซียน
      8. จัดทำโครงการฝึกอบรมร่วม การจัดสัมมนา และการจัดสัมมนาเชิง ปฏิบัติการสำหรับเอสเอ็มซีอีเอสเป็นประจำ และ
      9. ส่งเสริมการปฏิสัมพันธ์ระหว่างสถาบันของภาครัฐและภาคเอกชนใน การพัฒนาสถาบันของภาคเอกชนเกี่ยวกับเรื่องเอสเอ็มซีอีเอสโดย จัดการประชุมร่วมกันทุกปี

    E4. การมีส่วนเกี่ยวข้องกับชุมชน

  54. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: เพื่อปลูกฝังอัตลักษณ์อาเซียนและสร้างอาเซียนที่มี ประชาชนเป็นศูนย์กลางในการก่อตั้งประชาคมโดยสนับสนุนทุกภาคส่วนให้ มีส่วนร่วม
    • มาตรการ:
      1. ร่วมกับองค์กรเอกชนอาเซียนที่อยู่ในเครือข่ายของอาเซียนในขบวนการสร้างประชาคมอาเซียน
      2. จัดการประชุมทางด้านสังคมของอาเซียน และการประชุมภาคประชา สังคมอาเซียนทุกปีเพื่อแสวงหาวิธีการที่ดีที่สุดในการหารือแลกเปลี่ยนความคิดเห็นสำหรับการหารือและความร่วมมือที่มีประสิทธิภาพระหว่างอาเซียนกับภาคประชาสังคมของอาเซียน
      3. แสวงหาแนวทางในการจัดตั้งโครงการอาสาสมัครอาเซียน ประกอบด้วยผู้เชี่ยวชาญอาชีพรุ่นเยาว์โดยเน้นเรื่องการพัฒนาชนบทและการช่วยเหลือชุมชนให้ช่วยเหลือกันเองได้ภายในปี 2552
      4. สนับสนุนอาสาสมัครรุ่นเยาว์ในการดำเนินภารกิจฉุกเฉินและภารกิจ ทางด้านมนุษยธรรมโดยให้ได้รับการยอมรับ และ
      5. แบ่งปันเครือข่ายข้อมูลสาธารณะและฐานข้อมูลของอาเซียนเพื่อการ เคลื่อนย้ายข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในภูมิภาค

    F. การลดช่องว่างทางการพัฒนา

  55. เป้าหมายเชิงยุทธศาสตร์: เสริมสร้างความร่วมมือเพื่อลดช่องว่างการพัฒนา โดยเฉพาะมิติการพัฒนาด้านสังคม ระหว่างประเทศสมาชิกเก่า 6 ประเทศ และประเทศสมาชิกใหม่ (ซี แอล เอ็ม วี) และในพื้นที่ของอาเซียนที่ถูกทอดทิ้งและด้อยพัฒนา
    • มาตรการ:
      1. บูรณาการประเด็นด้านการพัฒนาทางสังคมเข้าไว้กับโครงการการ พัฒนาและดำเนินการโครงการสำหรับไอเอเอ โดยผ่านกรอบความร่วมมืออนุภูมิภาค ต่างๆ เช่น การพัฒนาพื้นที่อาเซียนตะวันออกระหว่างบรูไน อินโดนีเซีย มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ (บิมเพียก้า),โครงการพัฒนาความร่วมมือทางเศรษฐกิจในอนุภูมิภาคลุ่มแม่น้ำโขง(จีเอ็มเอส), ยุทธศาสตร์ความร่วมมือทางเศรษฐกิจ อิระวดี-เจ้าพระยา-แม่โขง ระหว่างกัมพูชา ลาว พม่า ไทย และเวียดนาม (แอ็คเม็กส), การพัฒนาเศรษฐกิจสามฝ่าย (ไอเอ็มที-จีที), การพัฒนาแนวพื้นที่ตะวันตก-ตะวันออก (อีเว็ก) ระหว่างเวียดนาม ลาว กัมพูชาและตะวันออกเฉียงเหนือของไทย และพม่า, ความร่วมมือเพื่อการพัฒนาอาเซียน-ลุ่มน้ำโขง (เอเอ็มบีดีซี), การพัฒนาสามเหลี่ยม กัมพูชา, ลาว และเวียดนาม (ซีแอลวี) สามเหลี่ยมมรกต กัมพูชา, ลาว และไทย (ซีแอลที) กัมพูชา, ลาว, พม่า และเวียดนาม (ซีแอลเอ็มวี)
      2. ดำเนินการตามแผนการไอเอไอฉบับที่ 2 ในระหว่างปี 2552 - 2558
      3. ประเทศอาเซียนเดิม 6 ประเทศทำการสานต่อการสนับสนุนและความ ช่วยเหลือสำหรับแผนการไอเอไอฉบับที่ 2
      4. สานต่อการระดมทรัพยากรจากประเทศคู่เจรจา สถาบัน และองค์กร ระหว่างประเทศระดับภูมิภาคเพื่อแผนการและโครงการไอเอไอฉบับที่ 2 ที่สนับสนุนและช่วยเหลือประเทศซีแอลเอ็มวี
      5. ให้หน่วยงานด้านการพัฒนาในประเทศสมาชิกอาเซียนและประเทศคู่ เจรจามีส่วนร่วมในการประเมินการศึกษาเรื่องผลกระทบทางด้านสังคมต่อการรวมตัวของภูมิภาคเพื่อจัดทำนโยบายที่เหมาะสมในการตอบสนองโดยเริ่มต้นในปี 2552
      6. รับและดำเนินโครงการสนับสนุนระดับภูมิภาคที่ครอบคลุมด้านเกษตร สัตว์น้ำและการประมง อุตสาหกรรมเกษตร รวมทั้งการพัฒนาชนบท
      7. สานต่อการให้ความช่วยเหลือรัฐบาลของประเทศสมาชิกซีแอลเอ็มวีใน การเสริมสร้างขีดความสามารถเพื่อพัฒนาและดำเนินนโยบายทางสังคมเพื่อลดและติดตามผลกระทบจากกระบวนการรวมตัวของภูมิภาค
      8. จัดทำการศึกษาอย่างครอบคลุมในเรื่องผลกระทบต่อประเทศสมาชิก ใหม่อาเซียนอันเป็นผลจากการเร่งรัดการเป็นประชาคมอาเซียนจากปี 2563 เป็น 2558
      9. การดำเนินงานและการทบทวนแผนงานการจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน

    A. กลไกการดำเนินงาน

    1. คณะมนตรีประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนจะรับผิดชอบภาพรวมการ ดำเนินงานของแผนงานและจะทำหน้าที่ประสานงานภายใต้ขอบเขตการปฏิบัติงานของตน รวมถึงประเด็นที่คาบเกี่ยวกับคณะมนตรีด้านอื่นๆ
    2. คณะทำงานอาเซียนระดับรัฐมนตรีทุกคณะหรือคณะทำงานที่เทียบเท่า จะ รับผิดชอบในการสร้างความมั่นใจว่าจะมีการดำเนินงานที่มีประสิทธิภาพขององค์ประกอบมาตรการและพันธกรณีในแผนงาน โดยจะบรรจุไว้ในแผนงานที่เกี่ยวข้อง จะระดมทรัพยากร เพื่อการดำเนินการและจะดำเนินข้อริเริ่มระดับชาติเพื่อให้เป็นไปตามพันธกรณี
    3. เพื่อสร้างความมั่นใจว่าแผนงานจะมีการดำเนินการที่มีประสิทธิภาพ ควร จะต้องมีการดำเนินมาตรการ ดังต่อไปนี้
      • มาตรการ:
        1. บูรณาการยุทธศาสตร์ เป้าหมายและการดำเนินการของแผนงานเอเอสซี ซี โดยบรรจุในแผนงานการพัฒนาระดับชาติ
        2. พยายามให้สัตยาบันความตกลงอาเซียนที่เกี่ยวข้องภายในระยะเวลาที่ สอดคล้องกับกระบวนการภายในของแต่ละประเทศสมาชิกอาเซียน
        3. ร่วมกับประเทศคู่เจรจา ภาคเอกชน องค์กรภาคประชาสังคมและผู้มี ส่วนได้ส่วนเสียที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้มั่นใจว่ามาตรการที่ได้ตกลงไว้จะปฏิบัติทันเวลา
        4. กำหนดและดำเนินการตามโครงการศึกษาและการฝึกอบรมเฉพาะใน ประเด็นด้านหรือหัวข้อต้องมีการวิเคราะห์ และการสนับสนุนในด้านการเสริมสร้างขีดความสามารถ
        5. เสริมสร้างขีดความสามารถของสำนักเลขาธิการอาเซียนในส่วนที่ เกี่ยวข้องกับประชาคมด้านสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน
        6. เสริมสร้างขีดความสามารถของแต่ละประเทศสมาชิกอาเซียน โดยเฉพาะในด้านการวิจัยและการพัฒนาทุนมนุษย์
        7. จัดทำโครงการเสริมสร้างขีดความสามารถที่เหมาะสมเพื่อช่วยประเทศ สมาชิกใหม่ในการบรรลุเป้าหมายเอเอสซีซี
    4. เลขาธิการอาเซียนจะรายงานความคืบหน้าของการดำเนินงานตามแผนของเอ เอสซีซีให้กับที่ประชุมคณะมนตรีและรัฐมนตรีที่เกี่ยวข้อง และที่ประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียนรับทราบ
    5. B. การระดมทุน

    6. แหล่งเงินทุน ความเชี่ยวชาญ การวิจัย และการเสริมสร้างขีดความสามารถ สำหรับการดำเนินงานของแผนงาน จะถูกระดมจากแหล่งต่างๆ ดังต่อไปนี้
      1. ประเทศสมาชิกอาเซียน
      2. ประเทศคู่เจรจา ประเทศหุ้นส่วนเฉพาะด้าน และประเทศหุ้นส่วนด้านการพัฒนา
      3. สถาบันในภูมิภาคและสถาบันระหว่างประเทศโดยเฉพาะธนาคารเพื่อ การพัฒนาเอเชีย (เอดีบี) ธนาคารโลก (ไอเอฟซี) และสหประชาชาติ
      4. มูลนิธิในภูมิภาคและระหว่างประเทศ และ
      5. ภาคเอกชน

      C. ยุทธศาสตร์การประชาสัมพันธ์

    7. ความสำเร็จในการสร้างประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนต้องการการมี ส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียในกระบวนการรวมตัวของอาเซียนจึงต้องการโครงการประชาสัมพันธ์ที่ดีในการสร้างความตระหนักรับรู้เกี่ยวกับเอเอสซีซีในประเทศสมาชิกอาเซียน รวมทั้งให้ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียรอบข้างประชาคมสังคมและวัฒนธรรม และประชาชนอาเซียนได้รับทราบความคืบหน้าของการสร้างประชาคม
      • มาตรการ:
        1. เริ่มแผนประชาสัมพันธ์อย่างครอบคลุมเพื่ออธิบายแก่เจ้าหน้าที่รัฐ ผู้มี ส่วนได้ส่วนเสียที่สำคัญ และสาธารณชนทั่วไปเกี่ยวกับเป้าหมาย ผลประโยชน์ และความท้าทายของเอเอสซีซี
        2. ดำเนินกิจกรรมในการส่งเสริมการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นแบบเปิด และการแบ่งปันข้อมูลในการดำเนินการของเอเอสซีซี
        3. ประเทศสมาชิกจัดตั้งกลไกในระดับประเทศเพื่อรายงานผลและ กระบวนการรวมตัวเป็นประจำ
        4. พัฒนาเว็บไซต์ประชาสัมพันธ์เอเอสซีซี เพื่อเป็นช่องทางเพิ่มเติมในการ เข้าถึงประชาคมนี้ในวงกว้าง และผู้มีส่วนได้ส่วนเสียสามารถสะท้อนความเห็นข้อริเริ่มด้านสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน

      D. กลไกการทบทวน

    8. สำนักเลขาธิการอาเซียนจะทำหน้าที่ติดตามและทบทวนเพื่อสร้างความเชื่อมั่น ว่ากิจกรรมต่างๆ สามารถตอบสนองความต้องการและความเร่งด่วนของอาเซียน
    9. สำนักเลขาธิการอาเซียนจะพัฒนาและจัดทำตัวชี้วัด ระบบการติดตามและการ ประเมินความคืบหน้าการดำเนินงานตามที่กำหนดไว้ในแผนงานของ เอเอสซีซี
    10. การทบทวนกลางรอบของการดำเนินการตามแผนงานเอเอสซีซี สามารถจัด ให้มีขึ้นได้ตามความจำเป็น โดยจะคำนึงถึงเรื่องการเปลี่ยนแปลงในภูมิภาคและสภาพแวดล้อมของโลก

    ข้อความต่อท้าย

    1. ไม่มีส่วนใดของข้อความในแผนงานเอเอสซีซีฉบับนี้ขัดแย้งกับหลักการ โดยทั่วไปที่ปรากฏอยู่ในปฏิญญาอาเซียนว่าด้วยการคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิ ของแรงงานย้ายถิ่นฐาน
    2. เรื่องนี้ให้ถือปฏิบัติกับรัฐสมาชิกอาเซียนซึ่งเป็นภาคีของความตกลง