ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน

ASEAN Socio-Cultural Community: ASCC

ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน
(ASEAN Socio-Cultural Community: ASCC)

เป้าหมาย

  • เพื่อสร้างประชาคมอาเซียนที่ให้ความสำคัญแก่ประชาชน เป็นสังคมที่เอื้ออาทร และแบ่งปัน ประชากรอาเซียนมีสภาพความเป็นอยู่ที่ดีและมีการพัฒนาในทุกด้านเพื่อ ยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน ส่งเสริมการให้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างยั่งยืน รวมทั้งส่งเสริมอัตลักษณ์ของอาเซียน

สาระสำคัญของแผนงานการจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน

  1. การพัฒนามนุษย์ (Human Development)
  2. การคุ้มครองและสวัสดิการสังคม (Social Welfare and Protection)
  3. สิทธิและความยุติธรรมทางสังคม (Social Justice and Rights)
  4. ความยั่งยืนด้านสงแวดล้อม (Environmental Sustainability)
  5. การสร้าง อัตลักษณ์อาเซียน (Building an ASEAN Identity)
  6. การลดช่องว่างทางการพัฒนา (Narrowing the Development Gap)

กลไกของประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน แบ่งเป็น 3 ระดับ

1. คณะมนตรีประชาคมสังคมและวัฒนธรรม

  • ประชุมปีละ 2 ครั้งและรายงานผล ความคืบหน้าในการดําเนินการตามแผนงาน ASCC ต่อผู้นําในการประชุมสุดยอดอาเซียน ในส่วน ของประเทศไทยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้แทนในคณะมนตรีฯ

2. คณะกรรมการเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านสังคมและวัฒนธรรม

  • คณะกรรมการเจ้าหน้าที่อาวุโสด้านสังคมและวัฒนธรรม(Socio-Cultural Committee of the Senior Officials of - SOCA) เป็นการประชุมระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสประมาณ 4 ครั้งต่อปี เพื่อติดตามความคืบหน้าในการดําเนินมาตรการต่างๆ ขององค์กรเฉพาะด้านใน ASCC ตามแผนงานจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน และสรุปรายงานผลการดําเนินการต่อ คณะมนตรีฯ ในส่วนของประเทศไทย ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้แทนไทย

3. องค์กรเฉพาะสาขา (Sectoral bodies) ใน ASCC

  • องค์กรเฉพาะสาขา (Sectoral bodies) ใน ASCC ขับเคลื่อนการดําเนินการตามASCC Blueprint โดยกรอบการประชุมระดับ รัฐมนตรี และเจ้าหน้าที่อาวุโส (ปลัดกระทรวงฯ) ที่เกี่ยวข้อง ได้แก่
  1. สารนิเทศ (กรมประชาสัมพันธ์เป็นผประสานงานหลัก)
  2. วัฒนธรรมและศิลปะ (กระทรวงวัฒนธรรมเป็นผู้(ประสานงานหลัก)
  3. การศึกษา (กระทรวงศึกษาธิการเป็นผู้ประสานงานหลัก)
  4. ภัยพิบัติ (กระทรวงมหาดไทยเป็นผู็ประสานงานหลัก)
  5. สิ่งแวดล้อม (กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อมเป็นผประสานงานหลัก)
  6. สมัชชารัฐภาคีความตกลงอาเซียนเรื่องมลพิษหมอกควัน (กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติสงแวดล้อมเป็นผประสานงานหลัก)
  7. สาธารณสุข (กระทรวงสาธารณสุขเป็นผประสานงานหลัก)
  8. แรงงาน (กระทรวงแรงงานเป็นผประสานงานหลัก)
  9. พัฒนาชนบทและขจัดความยากจน (กระทรวงมหาดไทยเป็นผู้ประสานงานหลัก)
  10. สวัสดิการสังคมและการพัฒนา (กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผประสานหลัก)
  11. เยาวชน (กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็นผู้ประสานหลัก)
  12. ข้าราชการพลเรือน (สำนักงาน กพ เป็นผู้ประสานงานหลัก)
  13. สตรี (กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์เป็น ผู้ประสานงานหลัก
  14. กีฬา (กระทรวงท่องเที่ยวและกีฬาเป็นผู้ประสานงานหลัก)

ความคืบหน้าของการดําเนินการ

องค์กรเฉพาะสาขาได้ทะยอยจัดทําแผนงานเพื่อประเทศสมาชิกอาเซียน ดําเนินการตามแผนงานจัดตั้งประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนสําหรับช่วงปัจจุบัน จนถึงปี 2558 แล้ว โดยมีประเด็นคืบหน้าที่สําคัญๆ อาทิ
  • การดูแลคุ้มครอง สิทธิประชาชน ได้มีจัดตั้งคณะกรรมาธิการ เพื่อคุ้มครองและส่งเสริมสิทธิสตรีและสิทธิเด็ก (ASEAN Commission on the Promotion and Protection of the Rights of Women and Children- ACWC) โดยผู้แทนไทยได้แก่ ดรูสายสุร จุติกุล และนางกานดา วัชโรทัย (อดีตรองปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของ มนุษย) ปัจจุบันนางกานดาฯ ด ํารงตําแหนงประธาน ACWC นอกจากนี้ประเทศไทยยังไดผลักดัน ใหประกาศทศวรรษคนพิการอาเซียน (ค.ศ.2011-2015) เพื่อสงเสริมคุณภาพ ศ ักยภาพคนพิการ และสงเสริมการมีสวนรวมในสังคมมากขึ้น
  • การศึกษา อาเซียนไดจัดทําแผนการศึกษา 5 ปี เพื่อเปนแนวทาง ในการปรับปรุงการศึกษา สรางความตระหนักรเกี่ยวกับอาเซียนเพิ่มศักยภาพ คนใหเตรียมพร้อมตอการเคลื่อนยายแรงงาน รวมทั้งแนวทางการทําหลักสูตรอาเซียนกลางเพื่อแตละประเทศใช้ ประโยชนในการใชเปนแนวทางในการปรับปรุง พัฒนาหลักสูตรการศึกษาเกี่ยวกับอาเซียน
  • แรงงานขามชาติ อาเซียนกำลังยกรางตราสารเพื่อกํากับดูแลแรงงานขามชาติ โดยคาดวาจะแลวเสร็จในปี 2558
  • การจัดการภัยพิบัติ จัดตั้งศูนยประสานงานการใหความชวยเหลือ ดานมนุษยธรรมของอาเซียน (ASEAN Co-ordinating Centre for Humanitarian Assistance – AHA Centre)ที่กรุงจาการตา อินโดนีเซีย
  • การสรางความตระหนักรและการมีส วนร วมของภาคประชาชนในการ สรางประชามคมอาเซียน ในระหวางที่ไทยเปนประธานอาเซียน ได้ริเริ่มการจัดหารือระหวางผู้นํา อาเซียนกับภาคประชาชน ไดแก่ ฝ่ายนิติบัญญัติ ภาคประชาสังคมและเยาวชน และจัดตั้งสมาคม อาเซียน-ประเทศไทย
  • การยกระดับการประชุม/ หรือจัดตั้งการประชุมขนใหม เพื่อพัฒนา ความรวมมือในระดับนโยบาย ไดแก การยกระดับความรวมมือดานสตรี และที่ประชุมกลุ่ม ประเทศอนุภูมิภาคแมน้ําโขง (ลาว พมา เวียดนาม กัมพูชาและไทย) ด านมลพิษหมอกควัน ตามความตกลงอาเซียนเรื่องมลพิษหมอกควันจากระดับเจาหนาที่อาวุโส เปนระดับรัฐมนตรี และการจัดตั้งการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนดานกีฬา เพื่อสงเสริมการแลกเปลี่ยนระหวางประชาชน ของประเทศสมาชิกอาเซียนและผลักด ันและสรางความพรอมของอาเซียนในการเสนอตัวเปน เจาภาพฟุตบอลโลกในป ค.ศ. 2030 ตามขอมติของผู้นําอาเซียน
  • ในระดับประเทศ นายกรัฐมนตรีไดแตงตั้งคณะกรรมการขับเคลื่อนการเปนประชาคม ส ังคมและวัฒนธรรมอาเซียนโดยมีร ัฐมนตรีวาการกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของ มนุษยเปนประธาน เพื่อกํากับดูแลการขับเคลื่อน ดำเนินการตามมาตรการตางๆ ในการสราง ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน