ความร่วมมือด้านการศึกษาอาเซียน

Association of Southeast Asian Nations

ภูมิหลัง

  • ความร่วมมือด้านการศึกษาในกรอบอาเซียน ได้มีการประชุมหารือระหวางประเทศสมาชิกอาเซียนเพื่อพิจารณาแนวทางความร่วมมือด้านการศึกษา โดยการดําเนินกิจกรรมและโครงการต่างๆการพัฒนาหลักสูตรอาเซียนการโอนหนวยกิตในระดับอุดมศึกษาระหวางมหาวิทยาลัยของประเทศสมาชิกอาเซียนที่อยู่ในเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซยนีโดยจะมีการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนด้านการศึกษาเป็นประจำทุกปีการประชุมระดับรัฐมนตรีอาเซียนด้านการศึกษา และการประชุมกบประเทศบวกสามร่วมถึงการประชุมในกรอบของซีมีโอด้วย
  • ไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนด้านการศึกษา ครั้งที่ 6 ระหว่างวันที่ 18-20 มกราคม 2555ซึ่งมีสาระสาคัญคือการติดตามความคืบหนาและการดําเนินโครงการต่างๆการพัฒนาและความคืบหน้าด้านการโอนหน่วยกิตในระดับอุดมศึกษา (ASEAN Credit Transfer System – ACTS) ภายใต้กรอบของเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน(ASEAN University Network- AUN)
  • ประเทศสมาชิกอาเซียนได้รับรองแผนงานด้านการศึกษา 5 ปี (ASEAN 5-Year Work Plan on Education 2011-2015) ซึ่งเป็นแนวทางความร่วมมืออาเซียนด้านการศึกษามีสาระสาคัญ 5 ประการ คือ
  1. การร่วมมือกันสร้างความตระหนักรู้ (Promoting ASEAN Awareness)
  2. การเพิ่มการเข้าถึงการศึกษาในระดับประถมและมัธยมศึกษาที่มีคุณภาพ (Increasing Access to Quality Primaryand Secondary Education)
  3. การยกระดับคุณภาพการศึกษา เพิ่มมาตรฐานการศึกษา ส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต และการพัฒนาสาขาอาชีพ(Increasing Quality of Education - Performance Standards, Lifelong Learning and Professional Development)
  4. การส่งเสริมการแลกเปลี่ยนด้านการข้ามแดนและความร่วมมือระหว่างประเทศด้านการศึกษา(StrengtheningCross-Border Mobility and Internationalisation of Education)
  5. การสนับสนุนองค์กรเฉพาะสาขาอื่น ๆ (Support for other ASEAN sectoral bodies with an interest in education)
  • ในส่วนของไทยกระทรวงศึกษาธิการเป็นหน่วยงานหลักในการประสานงานด้านการศึกษากับประเทศสมาชิกอาเซียนทงในระดับเจ้าหน้าที่อาวุโสและระดับรัฐมนตรีด้านการศึกษาอาเซียนและมีโครงการต่างๆเพื่อสร้างความตระหนักรู้อาเซียน อาทิเช่น โครงการโรงเรียน Spirit of ASEAN โครงการ ASEAN Focus School โครงการแลกเปลี่ยนนักเรียน ASEAN-China Youth Caring and Sharing Programme และการจัดทําหนังสือ คู่มือเกี่ยวกับอาเซียน ทั้งนี้ จากการ ประสานกับกระทรวงศึกษาธิการทราบว่า รมว.ศธ. ได้กําหนด 22 นโยบายหลักด้านการศึกษา (ซึ่งเป็นผลจากการประชุมหน่วยงานภายในของกระทรวงศึกษาธิการ ครั้งที่ 3/2555 เมื่อวันที่ 24 เมษายน 2555)
  • นอกจากนี้ความร่วมมือด้านการศึกษาที่สำคัญยังอยู่ภายใต้กรอบความร่วมมือขององค์การรัฐมนตรีศึกษาแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรือ ซีมีโอ ซึ่งมีส่วนสำคัญในการสร้างเครือข่ายและความรวมมือระหว่างประเทศ รวมถึงความร่วมมือด้านต่างๆกับอาเซียนด้วยโดยศูนย์ภูมิภาคซีมีโอด้านอุดมศึกษาและการพัฒนา (SEAMEO Regional Centre for Higher Education and Development) ตั้งอยู่ที่ประเทศไทยและทำหน้าที่ในการสงเสริมความร่วมมือระดับอุดมศึกษาและจัดการอบรม วิจัยที่มีความสอดคล่องกับความต้องการของภูมิภาค ศูนย์ระดับภูมิภาคว้าด้วยโบราณคดีและวิจิตรศิลป์ (SEAMEO Regional Center for Archaeology and Fine Arts: SPAFA) ซึ่งมีการสอนและฝึกอบรมหลักสูตรด้านโบราณคดีและประเพณีของประเทศในภูมิภาคเอเชียต่อเฉียงใต้

สถานะล่าสุด

  • ในการประชุมรัฐมนตรีศีกษาอาเซียน ครั้งที่ 7 รัฐมนตรีศึกษาฯของอินโดนิเซียในฐานะเจ้าภาพจัดการประชุมและประธาน ASED ได้จัดพิธีเปิดการประชุมระดับรัฐมนตรีฯพรอมกับเชิญนาย David Carden เอกอัครราชทูตสหรัฐฯ ประจําอาเซียน และนาย Anthony Miller รองปลัดกระทรวงศึกษาสหรัฐฯ เข้าร่วม พิธีเปิดตัวคู่มือการจัดทําหลักสูตรอาเซียน(ASEAN Curriculum Source Book)อย่างเป็นทางการซึ่งคู่มือดังกล่าวได้ยกร่างขึ้นภายใต้การสนับสนุนของ USAID และคณะทํางานของประเทศสมาชิกอาเซียนร่วมกันพิจารณา มีการปรับปรุงแก้ไข จนเป็นผลสำเร็จ
  • สาระสําคัญ 5 ประการของคู่มือการจัดทำหลักสูตรอาเซียน คือ 1) เรียนรู้เกี่ยวกับอาเซียน 2) คุณค่าของอัตลักษณ์และความหลากหลาย 3) ความเชื่อมโยงของโลกและท้องถิ่น 4) การส่งเสริมเรื่องความเท่าเทียมกันและความยุติธรรม5) ความร่วมมือกันเพื่ออนาคตที่ยั่งยืน และได้ยกตัวอย่างเนื้อหาวิชาที่จะบรรจุเรื่องอาเซียนไว้ได้แก่วิชาประวัติศาสตร์และสังคม วิทยาศาสตร์และคณิตศาสตร์ จริยธรรม ภาษา ศิลปะ สุขศึกษาเทคโนโลยีเป็นต้น
  • นอกจากนี้ในระดับอุดมศึกษา มีความคืบหน้าในส่วนของการดําเนินงานของเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียน(ASEAN University Network – AUN) ที่สำคัญคือโครงการระบบการโอนหนวยกิต (The ASEAN Credit Transfer System – ACTS) ขณะนี้มีสาขาวิชาที่นักศึกษาสามารถเลือกลงเรียนในระบบการโอนหน่วยกิตในมหาวิทยาลัยที่เป็นสมาชิกเครือข่ายมหาวิทยาลัยอาเซียนได้จำนวน 12,270 สาขาวิชา ผู้สมัครในปี 2554-2555 สมัครออนไลน์จํานวน 232 คน สมครและได้รับการเสนอชื่อผ่านมหาวิทยาลัยในเครือข่ายฯจำนวน 137 คน ได้เข้าร่วมโครงการและได้ทุนสนับสนุน จำนวน 51 คน