แผนงานการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน

ASEAN Political - Security Community (APSC) Blueprint

แผนงานการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน :: ASEAN Political - Security Community (APSC) Blueprint

บทนำ

1. ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนมีพัฒนาการจากความร่วมมือ อันใกล้ชิดและความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันมานานกว่า 40 ปี โดยผู้นำอาเซียนในที่ประชุมสุดยอด ที่กรุงกัวลาลัมเปอร์เมื่อปี พ.ศ. 2540 เห็นพ้องให้กลุ่มประเทศในภูมิภาค เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ซึ่งมองไปสู่โลกภายนอก อยู่ร่วมกันอย่างสันติ มีเสถียรภาพ และมีความมั่งคั่ง ผูกพันกันด้วย ความเป็นหุ้นส่วนในการพัฒนาอันเป็นพลวัตรและ ในประชาคมแห่งสังคมที่เอื้ออาทร

2. เพื่อให้วิสัยทัศน์อาเซียน พ.ศ. 2563 มีผลอย่างเป็นรูปธรรม ผู้นำอาเซียนได้ รับรองปฏิญญาอาเซียนคอนคอร์ดสอง (บาหลี คอนคอร์ด สอง) เมื่อปี พ.ศ. 2546 เพื่อ จัดตั้งประชาคมอาเซียนภายในปี พ.ศ. 2563 โดยประชาคมอาเซียนที่จัดตั้งขึ้นประกอบ ด้วย 3 เสาหลัก คือ ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน ประชาคมเศรษฐกิจ อาเซียน และประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน

3. ผู้นำอาเซียนตระหนักว่าการส่งเสริมการรวมตัวของอาเซียนให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น โดยการเร่งจัดตั้งประชาคมอาเซียนจะช่วยส่งเสริมความเป็นศูนย์กลางของอาเซียนและ บทบาทขับเคลื่อนการสร้างโครงสร้างสถาปัตยกรรมในภูมิภาค ดังนั้นที่ประชุมสุดยอด อาเซียน ครั้งที่ 12 ที่ประเทศฟิลิปปินส์จึงได้ตัดสินใจที่จะดำเนินการเร่งรัดการจัดตั้ง ประชาคมอาเซียนภายในปี พ.ศ. 2558

4. ในที่ประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่13 ที่ประเทศสิงคโปร ์ผู้นำอาเซียนได้ลงนาม กฎบัตรอาเซียน ซึ่งแสดงเจตนารมณ์ในการเร่งสร้างประชาคมโดยการเสริมสร้างความ ร่วมมือและการรวมตัวในภูมิภาค ในการนี้ ผู้นำได้มอบหมายให้รัฐมนตรีและเจ้าหน้าที่จัดทำร่างแผนงานการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนเพื่อให้ที่ประชุม สุดยอดฯ ครั้งที่ 14 ที่ประเทศไทยจะเป็นเจ้าภาพพิจารณาให้การรับรอง

5. แผนงานเพื่อจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน (เอพีเอสซี) ยึดหลักการในกฎบัตรอาเซียนซึ่งพัฒนาจากเอกสารแผนปฏิบัติการสำหรับการจัดตั้ง ประชาคมความมั่นคงอาเซียน แผนปฏิบัติการเวียงจันทน์ (แวป) และข้อตัดสินใจต่างๆ จากองค์กรเฉพาะด้านของอาเซียน เอกสารแผนปฏิบัติการสำหรับการจัดตั้งประชาคม ความมั่นคงอาเซียนเป็นเอกสารหลัก ที่ระบุกิจกรรมที่จำเป็นในการบรรลุวัตถุประสงค์ ของการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน ในขณะที่เอกสารแวปเป็น เอกสารที่วางมาตรการที่จำเป็นระหว่างปี พ.ศ. 2547-2553 เอกสารทั้ง 2 ฉบับ เป็น เอกสารอ้างอิงที่สำคัญในการสานต่อความร่วมมือทางการเมืองและความมั่นคง ดังนั้น แผนงานเอพีเอสซีจึงเป็นเอกสารที่จะเป็นแผนงานและกรอบเวลาสำหรับการจัดตั้ง ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนภายในปี พ.ศ. 2558 นอกจากนี้ แผนงาน เอพีเอสซี ยังมีความยืดหยุ่นที่จะสานต่อกิจกรรมต่างๆ ที่จะดำเนินการหลังปี พ.ศ. 2558 ด้วย เพื่อให้คงไว้ ซึ่งความสำคัญและความยั่งยืน

คุณลักษณะและองค์ประกอบของเอพีเอสซี

6. เป็นความมุ่งหวังว่า ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน (เอพีเอสซี) จะทำให้ความร่วมมือด้านการเมืองและความมั่นคงของอาเซียนมีการพัฒนามากยิ่งขึ้น โดยเป็นหลักประกันต่อประชาชนและประเทศสมาชิกอาเซียนให้อยู่อย่างสันติระหว่าง กันและกับโลกภายนอกในบรรยากาศของความเป็นประชาธิปไตย ความยุติธรรมและ การมีความปรองดองต่อกัน

7. เอพีเอสซีจะส่งเสริมพัฒนาการด้านการเมืองโดยยึดหลักการของ ประชาธิปไตย นิติธรรม ธรรมาภิบาล ความเคารพ การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิมนุษยชน และเสรีภาพขั้นพื้นฐานภายใต้กฎบัตรอาเซียน โดยจะเป็นตัวเชื่อมต่อให ้ประเทศสมาชิกอาเซียนมีการติดต่อและมีความร่วมมือระหว่างกันเพื่อสร้างบรรทัดฐาน กฎเกณฑ์และกลไกร่วมกันในการบรรลุเป้าหมายอาเซียนในด้านการเมืองและความ มั่นคง ซึ่งจะทำให้อาเซียนเป็นองค์กรที่มีประชาชนเป็นศูนย์กลาง โดยทุกภาคส่วนของ สังคมมีส่วนร่วมและได้ผลประโยชน์จากกระบวนการรวมตัวและการสร้างประชาคม โดยไม่มีคำนึงถึง เพศ เชื้อชาติ ศาสนา ภาษา หรือพื้นเพทางสังคมและวัฒนธรรม ใน การปฏิบัติตามแผนงาน อาเซียนจะต้องพยายามส่งเสริมและสนับสนุน การให้ความ เท่าเทียมทางเพศ แนวทางหลักในนโยบายความอดกลั้น การเคารพความหลากหลาย ความเท่าเทียมกันและมีความเข้าใจที่ดีต่อกัน

8. ในเวลาเดียวกัน เพื่อประโยชน์ในการปกป้องและส่งเสริมสันติภาพในภูมิภาค เอพีเอสซีประสงค์จะส่งเสริมความร่วมมือที่แน่นแฟ้นและมีผลประโยชน์ร่วมกันระหว่าง อาเซียนกับประเทศคู่เจรจาและมิตรประเทศเพื่อคงไว้ซึ่งความเป็นศูนย์กลางและ บทบาทแข็งขันของอาเซียนในโครงสร้างสถาปัตยกรรมในภูมิภาคที่เปิดกว้าง โปร่งใส และที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม อีกทั้งมีส่วนร่วมอย่างแข็งขันก้าวไปข้างหน้า และไม่เลือก ปฏิบัติ

9. เอพีเอสซีสนับสนุนแนวทางด้านความมั่นคงที่ครอบคลุมทุกมิติ ซึ่งมีความ เกี่ยวโยงต่อพัฒนาการด้านการเมือง เศรษฐกิจและสังคมอย่างใกล้ชิด ยึดหลักในการ ละเว้นการรุกรานหรือการขู่ใช้ใช้กำลัง และการกระทำใดๆที่ไม่สอดคล้องกับกฎหมาย ระหว่างประเทศและการพึ่งพาการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งโดยสันติวิธี ในการนี้เอพีเอสซียึดมั่นตามความตกลงทางการเมืองของอาเซียน อาทิ ปฏิญญาว่าด้วยเขต สันติภาพ อิสรภาพ และการวางตัวเป็นกลาง หรือ สนธิสัญญาไมตรีและความร่วมมือ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต ้เป็นต้น ซึ่งมีบทบาทสำคัญในด้านมาตรการส่งเสริม ความไว้เนื้อเชื่อใจ การทูตในเชิงป้องกัน และแนวทางแก้ไขปัญหาโดยสันติวิธี อีกทั้ง แก้ไขประเด็นความมั่นคงในรูปแบบใหม่

10. จากหลักการข้างต้น ประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียนประกอบ ด้วยสามคุณลักษณะ ได้แก่

ก) ประชาคมที่มีกติกาและมีการพัฒนาค่านิยมและบรรทัดฐานร่วมกัน (A rules-based community of shared values and norms)

ข) ประชาคมที่ทำให้ภูมิภาคมีความเป็นเอกภาพ มีความสงบสุข มีความ แข็งแกร่ง พร้อมทั้งมีความรับผิดชอบร่วมกันเพื่อแก้ไขปัญหาความมั่นคงที่ครอบคลุม ในทุกมิติ (A cohesive, peaceful, and resilient region with shared responsibility for comprehensive security)

ค) ประชาคมที่ทำให้เป็นภูมิภาคที่มีพลวัตรและมองไปยังโลกภายนอก ที่มีการรวมตัวและลักษณะพึ่งพาซึ่งกันและกันมากยิ่งขึ้น (A dynamic and outward-looking region in an increasingly integrated and interdependent world)

ดูรายละเอียดทั้งหมด