ความร่วมมือของอาเซียนในการแก้ไขปัญหายาเสพติด

ภูมิหลัง

๑. เมื่อวันที่๒๕ กรกฎาคม ๒๕๔๑ รัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ได้ร่วมกันลงนามใน ปฏิญญาร่วมสำหรับการเป็นเขตปลอดยาเสพติดอาเซียน ภายในปี๒๕๖๓ (ค.ศ. ๒๐๒๐) เพื่อเป็น การยืนยันพันธะผูกพันของประเทศสมาชิกอาเซียนที่จะขจัดการผลิต กระบวนการแปรรูป การ ลักลอบค้า และการใช้ยาเสพติดที่ผิดกฎหมายในภูมิภาคอาเซียน ภายในป ี๒๕๖๓ (ค.ศ. ๒๐๒๐) ต่อมาในการประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียน ครั้งที่ ๓๓ เมื่อป ี๒๕๔๓ (ค.ศ. ๒๐๐๐) ได้เห็นชอบที่จะร่นระยะเวลาของปีเป้าหมายของการเป็นเขตปลอดยาเสพติดเร็วขึ้น จากปี๒๕๖๓ (ค.ศ. ๒๐๒๐) เป็นปี๒๕๕๘ (ค.ศ. ๒๐๑๕) เพื่อให้เป้าหมายของการเป็นเขตปลอดยาเสพติด สอดคล้องกับปีเป้าหมายของการเป็นประชาคมอาเซียน ทั้งนี้เรื่องอาเซียนปลอดยาเสพติด ได้ถูก บรรจุอยู่ในแผนงานการจัดตั้งประชาคมการเมืองและความมั่นคงอาเซียน และแผนงานการจัดตั้ง ประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียนด้วย

๒. เลขาธิการอาเซียนได้มีหนังสือถึงรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนเสนอให้บรรจุเรื่อง “Realizing Drug-Free ASEAN ๒๐๑๕” เป็นหัวข้อการหารือของผู้นำอาเซียนในการประชุมสุดยอด อาเซียน ครั้งที่๒๐ ระหว่างวันที่๓-๔ เมษายน ๒๕๕๕ เนื่องจากเห็นว่า ผู้นำอาเซียนจำเป็นต้องให้ แรงกระตุ้นทางการเมือง (political impetus) แก่องค์กรเฉพาะสาขา (Sectoral Bodies) ที่เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินการให้อาเซียนเป็นประชาคมที่ปลอดจากยาเสพติดภายในปี๒๕๕๘ (ค.ศ. ๒๐๑๕) ตามเป้าหมายที่กำหนดไว้

๓. ในการประชุมสุดยอดผู้นำอาเซียน ครั้งที่๒๐ เมื่อวันที่๒-๔ เมษายน ๒๕๕๕ ที่กรุงพนมเปญ ทุกประเทศได้ให้การสนับสนุนปฏิญญาอาเซียนดังกล่าว และเห็นว่า ยาเสพติดเป็นความ ท้าทายร่วมของภูมิภาคทั้งนี้เมียนมาร์แจ้งว่า จะเร่งดำเนินการให้เมียมาร์ปลอดยาเสพติดในปี ๒๕๕๗ (ค.ศ. ๒๐๑๔) ในส่วนของไทย ได้ขอให้ทุกประเทศให้ความสำคัญกับการแก้ไขปัญหา ยาเสพติดเป็นวาระสำคัญของอาเซียน และได้เสนอเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนวาระ พิเศษว่าด้วยเรื่องยาเสพติดภายในปี ๒๕๕๕

๔. ประเทศไทย โดยสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามยาเสพติด (ปปส.) กำหนดจะจัดการประชุมรัฐมนตรีอาเซียนวาระพิเศษว่าด้วยเรื่องยาเสพติด ระหว่างวันที่๓๐ สิงหาคม – ๑ กันยายน ๒๕๕๕ ที่โรงแรมแชกรีล่า กรุงเทพ ฯ

กรอบความร่วมมือของอาเซียนในด้านยาเสพติด

กลไกของอาเซียนที่เกี่ยวข้องกับการต่อต้านยาเสพติด ซึ่งอยู่ภายใต้ที่ประชุมระดับรัฐมนตรีด้านอาชญากรรมข้ามชาติ(ASEAN Ministerial Meeting on Transnational Crime – AMMTC) มีดังนี้

๑. การประชุมประจำปีของเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนด้านยาเสพติด (ASEAN Senior Officials on Drug Matters – ASOD) โดยเริ่มมีการประชุมเป็นครั้งแรกเมื่อป ี๒๕๑๙ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมความร่วมมือด้านการต่อต้านยาเสพติด และแสวงหามาตรการต่างๆ ทั้งใน ด้านการปราบปราม การป้องกัน และการบำบัดรักษาและฟื้นฟูสมรรถภาพ โดยประเทศสมาชิกจะ ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันเป็นเจ้าภาพเรียงตามลำดับตัวอักษร ทั้งนี้การประชุมในกรอบนี้จัดมาแล้ว ๓๒ ครั้ง และประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดการประชุม ครั้งที่๒๗ ระหว่างวันที่๑-๒ สิงหาคม ๒๕๔๙

๒. การประชุมประจำปีของเจ้าหน้าที่อาวุโสอาเซียนว่าด้วยอาชญากรรมข้ามชาติ (ASEAN Senior Officials on Transnational Crime – SOMTC) ซึ่งจะดูแลภาพรวมด้านอาชญากรรม ข้ามชาติทั้งหมด ทั้งนี้ที่ประชุม AMMTC ครั้งที่ ๑ เมื่อปี ๒๕๔๐ ได้ร่วมลงนามในปฏิญญาอาเซียน ว่าด้วยอาชญากรรมข้ามชาติ(ASEAN Declaration on Transnational Crime) และต่อมาในการ ประชุม AMMTC ครั้งที่ ๓ เมื่อปี๒๕๔๔ ได้มีการจัดทำแผนปฏิบัติการเพื่อต่อต้านอาชญากรรม ข้ามชาติ(Work Programme to Implement the ASEAN Plan of Action to Combat Transnational Crime) โดยกำหนดความร่วมมือในด้านการต่อต้านอาชญากรรมข้ามชาติทั้งหมด ๘ ด้าน โดยเรื่องการลักลอบค้ายาเสพติดเป็น ๑ ใน ๘ ความร่วมมือ นั้น และไทยได้รับมอบหมายให ้เป็นผู้รับผิดชอบหลัก (Lead Shepherd) ด้านการปราบปรามยาเสพติด โดยมีสำนักงานป้องกันและ ปราบปรามยาเสพติดเป็นหน่วยงานหลัก และสำนักงานตำรวจแห่งชาติเป็นหน่วยงานสนับสนุน

๓. การประชุมผู้อำนวยการสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง หัวหน้ากรมการกงสุลของกระทรวง การต่างประเทศ (ASEAN Directors of Immigration Departments and Heads of Consular Affairs Divisions on the Ministries of Foreign Affairs – DGCIM) ซึ่งเป็นการประชุมประสานงาน หน่วยปฎิบัติในด้านการต่อต้านยาเสพติด

๔. การประชุมประจำปีในกรอบ ARF Inter-Sessional Meeting on Counter Terrorism and Transnational Crime (ARF on ISM-CTTC) เป็นการหารือและติดตามผลการดำเนินการ ภายใต้ .ARF CTTC Work Plan โดยไทยได้รับมอบหมายให้เป็น Lead Country ด้านการต่อต้าน ยาเสพติด

กองอาเซียน ๑
กรมอาเซียน
สิงหาคม ๒๕๕๕

ดูรายละเอียดทั้งหมด